od Podstaw
10 godz. 55 min · JavaScript · Full-stack i Programowanie
Piotr PalarzWeb DeveloperJeśli poznałeś już wymienione wyżej technologie, to zapewne zdajesz sobie sprawę z ich ograniczeń. Za pomocą języka HTML tworzymy bowiem strukturę dokumentu, dodajemy treść tekstową, obrazy czy wideo. Aby jednak strona internetowa wyglądała perfekcyjnie, korzystamy z arkuszy stylów CSS, które pozwalają nam opisać wygląd wszystkich elementów HTML, ustawić wielkość tekstu czy dodać tło strony. No właśnie, ale gdzie tutaj interakcyjność?Zapewne już wiesz, że język CSS oferuje tzw. pseudoklasy, które pozwalają nam np. przypisać zmianę koloru elementu po najechaniu na niego kursorem myszy. I to tak naprawdę wszystko, na co możemy zareagować. A co gdybyśmy chcieli po wciśnięciu jakiegoś przycisku wysunąć ukryty panel, sprawdzić poprawność wypełnianego właśnie formularza lub pobrać dane z serwera i wyświetlić je na stronie bez przeładowywania witryny? Dobra wiadomość jest taka, że to wszystko jest możliwe z użyciem języka JavaScript, który “rozumie” każda przeglądarka internetowa.Choć język JavaScript powstał jako język skryptowy na potrzeby stron internetowych, to już dawno temu “wyszedł” z przeglądarek internetowych i może być używany tak naprawdę gdziekolwiek. W kursie, który masz przed sobą, poznasz język JavaScript jako niezależny język programowania, a dopiero później dowiesz się, jak wykorzystywać go do wzbogacania stron internetowych. Dzięki postawieniu grubej linii pomiędzy samym językiem, a Obiektowym Modelem Dokumentu dostępnym w przeglądarkach internetowych, będziesz nie tylko bardzo dobrze rozumiał sam język, ale w przyszłości wykorzystasz go do innych zastosowań.Na początku omówimy ciekawą historię języka JavaScript, a chwilę później rozpoczniemy poznawanie najważniejszych jego konstrukcji. I tak dowiesz się czym są zmienne, jakie typy danych dostępne są w tym języku, czym są liczne operatory, instrukcje warunkowe, pętle, tablice, obiekty i funkcje. Wszystkie te zagadnienia są bardzo podobne w innych językach programowania, dlatego kurs ten jest również świetnym wstępem do programowania w ogóle. Każda z przedstawianych konstrukcji języka jest bardzo dokładnie tłumaczona z myślą osobach początkujących. Nie zmienia to jednak faktu, że nawet osoby znające już podstawy języka JavaScript znajdą tutaj coś dla siebie, gdyż na każdym etapie przedstawiane są również liczne ciekawostki odnośnie danej konstrukcji.Kiedy zrozumiesz już jak działa język JavaScript, przejdziemy do drugiej połowy kursu, gdzie dokładnie omówimy Obiektowy Model Dokumentu, dostępny w przeglądarkach internetowych. Zobaczysz jak przeglądarka tworzy z kodu HTML drzewo dokumentu, jak reprezentowane są poszczególne jego węzły, a także jak język JavaScript potrafi z tym “wewnętrznym światem” współpracować. Dowiesz się jak wyszukiwać na stronie interesujących nas elementów HTML, a także jak tworzyć nowe elementy, przypisywać im treść i wstawiać je na stronę. Popracujemy również z atrybutami elementów, ich klasami i wreszcie ze stylami CSS, abyśmy mogli wpływać dynamicznie na wygląd naszej strony.Zobaczysz również, jak możemy w dowolnym momencie odczytać współrzędne położenia elementu na stronie, a także jego wysokość czy szerokość. Tę wiedzę wykorzystamy później w praktycznym przykładzie.Jeden z rozdziałów kursu poświęcony został zdarzeniom, a więc możliwości reagowania na zachowania użytkownika. Dzięki temu zobaczysz, jak możemy przypisać np. zdarzenie kliknięcia do wybranego elementu, a kiedy zostanie on kliknięty, wykona się przygotowany przez nas kod. Poznasz kilka różnych sposobów na przypisywanie oraz usuwanie zdarzeń, a także dowiesz się czym jest tzw. “bubbling” oraz “capturing” czy jak zablokować domyślną akcję przeglądarki.Przy pisaniu jakiegokolwiek kodu, zawsze pojawiają się błędy, dlatego i tutaj Twoje wątpliwości nie pozostaną bez odpowiedzi. Poznasz wszystkie typu błędów, które mogą się pojawić podczas wykonywania naszego kodu, a także wiele sposobów ich wykrycia i wyeliminowania.W kursie nie brakuje oczywiście praktycznych przykładów, które celowo zostały ułożone tak, aby wykorzystać w nich jak najwięcej zdobytej wcześniej wiedzy. Nie zostaniesz więc sam z poczuciem, że co prawda rozumiesz jak działa dana konstrukcja, ale nie masz pomysłu, kiedy z niej skorzystać. Na początek wykonamy praktyczny projekt losowania liczb z wybranego przedziału tak, aby nie mogły się powtórzyć. Już przy tym projekcie poznasz wiele ciekawych technik i sztuczek.Następnie przejdziemy do nieco bardziej zaawansowanego przykładu i napiszemy skrypt, który pozwoli nam sortować dane w tabeli po wybranych kolumnach, kiedy któraś z nich zostanie kliknięta. Zobaczysz jak sortować dane zarówno malejąco jak i rosnąco, a także jak zmieniać kolejność elementów HTML na stronie.W kolejnym projekcie zajmiemy się walidacją danych wpisywanych do formularza, by ten nie mógł zostać wysłany do serwera tak długo, jak zawiera jakiekolwiek błędy. Zobaczysz tutaj zdarzenia związane z polami formularza, a także sposoby na pobieranie z nich wartości i sprawdzanie czy są one poprawne. Zadbamy także o wrażenia użytkownika i wyświetlimy na stronie stosowne błędy, a także podświetlimy źle uzupełnione pola na czerwono.W przedostatnim projekcie wstawimy na stronę przycisk, który będzie się pojawiał po przewinięciu strony w dół, a znikał po odwrotnej akcji. Co jednak ciekawe, po jego kliknięciu, strona zostanie automatycznie, płynnie przewinięta do samej góry.W ostatnim projekcie stworzymy bardzo efektowny dymek z podpowiedzią, który będzie się pojawiał nad elementem po najechaniu na niego kursorem myszy. Wykorzystamy tutaj mnóstwo ciekawych technik. Dowiesz się również jak swój kod przygotować w taki sposób, abyś mógł go udostępnić innym osobom, by w łatwy sposób skorzystały z przygotowanego Tooltipa na swoich stronach.Kurs kończy się sekcją Tips & Tricks, w której znajdziesz 10 krótkich lekcji. W każdej z nich została omówiona jedna sztuczka. Każda z nich pozwoli Ci jeszcze lepiej zrozumieć język JavaScript, ale przede wszystkim zaoszczędzić czas i kilka linijek często niepotrzebnego kodu.Podsumowując, kurs ten jest nie tylko wprowadzeniem do samego języka JavaScript, ale także do Obiektowego Modelu Dokumentu. Dzięki wyraźnemu rozdzieleniu tych dwóch zagadnień, będziesz mógł w przyszłości wykorzystać język JavaScript także do innych zastosowań, poza przeglądarką internetową.
Kurs ten jest dla wszystkich osób, które znają już podstawy HTML i CSS i chciałyby przejść poziom wyżej i dodać do swoich stron dynamiczności. Żadna wcześniejsza wiedza z zakresu JavaScript czy programowania nie jest wymagana, gdyż wszystkie konstrukcje są starannie tłumaczone. Materiał ten będzie również świetnym odświeżeniem i usystematyzowaniem wiedzy dla osób, które już z tym językiem miały do czynienia. Po przerobieniu tego kursu będziesz gotowy, by poznawać język JavaScript dalej, z kursem JavaScript w Praktyce, który powstał jako dopełnienie tego kursu i porusza nieco bardziej zaawansowane tematy, na które tutaj zabrakło już czasu.
W tej lekcji wytłumacze na czym polega zjawisko, które jest nazywane bubbling i występuje ono kiedy przypisujemy
zdarzenia. Przejdziemy od razu do kodu.
Mam tutaj prosty przycisk i będę chciał przypisać, tym razem, nie do niego, ale do body, pewne zdarzenie, bo
również body mamy w każdym dokumencie, body.addEventListener
chcę przypisać zdarzenie na kliknięcie i wywoła się wtedy funkcja, która zrobi po prostu console.log Kliknąłeś
w body.
Nic szczególnego.
Odświeżmy i będziemy chcieli kliknąć body.
Tu gdzie mam teraz kursor to nie zadziała.
Warto wiedzieć, że body, w tym przypadku jest podświetlone, w ten sposób, jest takie niewielkie, więc tutaj
gdzieś muszę kliknąć.
Klikam, mamy console.log, kliknąłeś w body, drugi, raz trzeci.
Nie ma żadnego problemu.
Teraz przypisze sobie zdarzenie do przycisku, czyli do btn, zrobimy to poniżej.
Zdarzenie wygląda w ten sposób, kliknąłeś w przycisk, no i również powinno to zadziałać, klikam w przycisk.
I co ciekawe, mamy odpalone dwa zdarzenia. Kliknąłeś w przycisk oraz Kliknąłeś w body.
Dlaczego tak się dzieje?
Właśnie z tego powodu, że zarejestrowaliśmy zdarzenie na przycisku kliknięcia, więc ono się wykonało, ale
klikając przycisk, klikamy również we wszystkich jego rodziców, więc klikamy również w document,
czyli generalnie w nasze body, dlatego, że tutaj klikaliśmy na button, a on z wewnątrz body, czyli kliknęliśmy
również w body i dlatego, jeżeli jakieś zdarzenie dla body będzie zarejestrowane na kliknięcie, czyli
na ten sam typ, to ono się wykona, ale jak widzisz, w takiej kolejności, że najpierw ten przycisk, a później
body.
Dokładnie tutaj to widać i to zjawisko jest nazywane bubbling'iem, a więc jeżeli zarejestrujemy zdarzenie
właśnie np. na przycisku i jeszcze na jakimś jego rodzicu, to ono na obydwu tych elementach zostanie wykonane.
Możemy jednak temu zapobiec.
I chcę ci teraz pokazać, jak możemy to zrobić.
Dzięki temu, że w obydwu tych funkcjach mamy event.
Przyjęliśmy go sobie tutaj.
Pokazywałem ci w lekcji poprzedniej, że event ma różne właściwości, ale ma również metody.
I teraz pokażę ci, że możemy się odwołać w tym przypadku.
Bo zauważyłeś, że to zdarzenie.
Kliknąłeś w przycisk jest pierwszy odpalany.
Sprawdźmy teraz jeszcze, ono jest odpalane pierwsze, więc w nim możemy zareagować.
Możemy się odwołać do e, czyli do event i następnie do stopPropagation.
To jest metoda, którą właśnie na tym obiekcie musimy wywołać.
To oznacza, że nie chcemy, aby jakiekolwiek inne zdarzenia na rodzicach były rejestrowane, jeżeli one były
wcześniej przypisane.
Teraz jeżeli kliknę.
To, jak widzisz, mamy Kliknąłeś w przycisk, ale dla body nie zostało już zarejestrowane to zdarzenie.
Natomiast, jeżeli kliknę gdzieś, nie na przycisk, ale na body, jak najbardziej nam się to tutaj w konsoli
wyświetla. I teraz zrobimy jeszcze jedną rzecz, mianowicie przypiszemy drugie zdarzenie do przycisku.
Pokazywałem ci, że jeżeli korzystamy z metody addEventListener, to możemy dowolnie wiele tego samego typu
zdarzeń przypisywać, więc przypiszemy teraz jeszcze jedno zdarzenie i będzie to zdarzenie, które zrobi console.log
Znów kliknąłeś w przycisk. Odświeżmy i sprawdzimy i jak widzisz, Kliknąłeś w przycisk oraz Znów kliknąłeś
w przycisk, czyli stopPropagation
zapobiega temu, aby ten event był propagowany wyżej, czyli do jego rodziców.
Ale jeżeli na tym samym przycisku było przypisane takie zdarzenie, jak tutaj widzisz, to ono będzie odpalone.
Jeżeli z jakichś powodów, co nie jest często potrzebne, ale będziesz chciał zapobiec wykonaniu się tego
zadania, to możemy tutaj odwołać się do event stopImmediatePropagation.
Dzięki temu nie wywoła się żadne zdarzenie.
Dzięki temu nie pójdziemy już w górę, a dzięki temu nie wywołamy się na tym samym przycisku. Możemy sprawdzić,
Kliknij mnie, Kliknąłeś w przycisk. Jeżeli to bym sobie stąd wyrzucił.
Jak widzisz, to również działa to, w ten sam sposób.
Natomiast użycie tylko stopPropagation wywołuje kolejne zdarzenia na tym samym elemencie, ale nie na
rodzicach, a stopImmediatePropagation zapobiega w ogóle, aby jakiekolwiek zdarzenie było jeszcze dalej
wykonane.
Jeżeli chodzi o bubbling, to nie każde zdarzenie tak się zachowuje, czyli kliknięcie owszem, ale jeżeli
będziemy pracować na formularzach i mamy jakieś pole i mamy na nim jakieś zdarzenie, to jeżeli wykona
się np. zdarzenie change, jest to zdarzenie, które się wykona, kiedy wpiszemy coś jakimś polu i przeskoczymy
do innego pola, to one nie bubblują, jeśli można tak powiedzieć, w górę np. do formularza, czyli nie każde
zdarzenie jakby bąbelkuje do góry.
Czym jest “bubbling” · 1 min
var body = document.body,
btn = document.querySelector("#btn");
body.addEventListener("click", function(e) {
console.log("Kliknąłeś w body");
}, false);
btn.addEventListener("click", function(e) {
e.stopPropagation();
e.stopImmediatePropagation();
console.log("Kliknąłeś w przycisk");
}, false);
btn.addEventListener("click", function(e) {
console.log("Znów kliknąłeś w przycisk");
}, false);