od Podstaw
10 godz. 55 min · JavaScript · Full-stack i Programowanie
Piotr PalarzWeb DeveloperJeśli poznałeś już wymienione wyżej technologie, to zapewne zdajesz sobie sprawę z ich ograniczeń. Za pomocą języka HTML tworzymy bowiem strukturę dokumentu, dodajemy treść tekstową, obrazy czy wideo. Aby jednak strona internetowa wyglądała perfekcyjnie, korzystamy z arkuszy stylów CSS, które pozwalają nam opisać wygląd wszystkich elementów HTML, ustawić wielkość tekstu czy dodać tło strony. No właśnie, ale gdzie tutaj interakcyjność?Zapewne już wiesz, że język CSS oferuje tzw. pseudoklasy, które pozwalają nam np. przypisać zmianę koloru elementu po najechaniu na niego kursorem myszy. I to tak naprawdę wszystko, na co możemy zareagować. A co gdybyśmy chcieli po wciśnięciu jakiegoś przycisku wysunąć ukryty panel, sprawdzić poprawność wypełnianego właśnie formularza lub pobrać dane z serwera i wyświetlić je na stronie bez przeładowywania witryny? Dobra wiadomość jest taka, że to wszystko jest możliwe z użyciem języka JavaScript, który “rozumie” każda przeglądarka internetowa.Choć język JavaScript powstał jako język skryptowy na potrzeby stron internetowych, to już dawno temu “wyszedł” z przeglądarek internetowych i może być używany tak naprawdę gdziekolwiek. W kursie, który masz przed sobą, poznasz język JavaScript jako niezależny język programowania, a dopiero później dowiesz się, jak wykorzystywać go do wzbogacania stron internetowych. Dzięki postawieniu grubej linii pomiędzy samym językiem, a Obiektowym Modelem Dokumentu dostępnym w przeglądarkach internetowych, będziesz nie tylko bardzo dobrze rozumiał sam język, ale w przyszłości wykorzystasz go do innych zastosowań.Na początku omówimy ciekawą historię języka JavaScript, a chwilę później rozpoczniemy poznawanie najważniejszych jego konstrukcji. I tak dowiesz się czym są zmienne, jakie typy danych dostępne są w tym języku, czym są liczne operatory, instrukcje warunkowe, pętle, tablice, obiekty i funkcje. Wszystkie te zagadnienia są bardzo podobne w innych językach programowania, dlatego kurs ten jest również świetnym wstępem do programowania w ogóle. Każda z przedstawianych konstrukcji języka jest bardzo dokładnie tłumaczona z myślą osobach początkujących. Nie zmienia to jednak faktu, że nawet osoby znające już podstawy języka JavaScript znajdą tutaj coś dla siebie, gdyż na każdym etapie przedstawiane są również liczne ciekawostki odnośnie danej konstrukcji.Kiedy zrozumiesz już jak działa język JavaScript, przejdziemy do drugiej połowy kursu, gdzie dokładnie omówimy Obiektowy Model Dokumentu, dostępny w przeglądarkach internetowych. Zobaczysz jak przeglądarka tworzy z kodu HTML drzewo dokumentu, jak reprezentowane są poszczególne jego węzły, a także jak język JavaScript potrafi z tym “wewnętrznym światem” współpracować. Dowiesz się jak wyszukiwać na stronie interesujących nas elementów HTML, a także jak tworzyć nowe elementy, przypisywać im treść i wstawiać je na stronę. Popracujemy również z atrybutami elementów, ich klasami i wreszcie ze stylami CSS, abyśmy mogli wpływać dynamicznie na wygląd naszej strony.Zobaczysz również, jak możemy w dowolnym momencie odczytać współrzędne położenia elementu na stronie, a także jego wysokość czy szerokość. Tę wiedzę wykorzystamy później w praktycznym przykładzie.Jeden z rozdziałów kursu poświęcony został zdarzeniom, a więc możliwości reagowania na zachowania użytkownika. Dzięki temu zobaczysz, jak możemy przypisać np. zdarzenie kliknięcia do wybranego elementu, a kiedy zostanie on kliknięty, wykona się przygotowany przez nas kod. Poznasz kilka różnych sposobów na przypisywanie oraz usuwanie zdarzeń, a także dowiesz się czym jest tzw. “bubbling” oraz “capturing” czy jak zablokować domyślną akcję przeglądarki.Przy pisaniu jakiegokolwiek kodu, zawsze pojawiają się błędy, dlatego i tutaj Twoje wątpliwości nie pozostaną bez odpowiedzi. Poznasz wszystkie typu błędów, które mogą się pojawić podczas wykonywania naszego kodu, a także wiele sposobów ich wykrycia i wyeliminowania.W kursie nie brakuje oczywiście praktycznych przykładów, które celowo zostały ułożone tak, aby wykorzystać w nich jak najwięcej zdobytej wcześniej wiedzy. Nie zostaniesz więc sam z poczuciem, że co prawda rozumiesz jak działa dana konstrukcja, ale nie masz pomysłu, kiedy z niej skorzystać. Na początek wykonamy praktyczny projekt losowania liczb z wybranego przedziału tak, aby nie mogły się powtórzyć. Już przy tym projekcie poznasz wiele ciekawych technik i sztuczek.Następnie przejdziemy do nieco bardziej zaawansowanego przykładu i napiszemy skrypt, który pozwoli nam sortować dane w tabeli po wybranych kolumnach, kiedy któraś z nich zostanie kliknięta. Zobaczysz jak sortować dane zarówno malejąco jak i rosnąco, a także jak zmieniać kolejność elementów HTML na stronie.W kolejnym projekcie zajmiemy się walidacją danych wpisywanych do formularza, by ten nie mógł zostać wysłany do serwera tak długo, jak zawiera jakiekolwiek błędy. Zobaczysz tutaj zdarzenia związane z polami formularza, a także sposoby na pobieranie z nich wartości i sprawdzanie czy są one poprawne. Zadbamy także o wrażenia użytkownika i wyświetlimy na stronie stosowne błędy, a także podświetlimy źle uzupełnione pola na czerwono.W przedostatnim projekcie wstawimy na stronę przycisk, który będzie się pojawiał po przewinięciu strony w dół, a znikał po odwrotnej akcji. Co jednak ciekawe, po jego kliknięciu, strona zostanie automatycznie, płynnie przewinięta do samej góry.W ostatnim projekcie stworzymy bardzo efektowny dymek z podpowiedzią, który będzie się pojawiał nad elementem po najechaniu na niego kursorem myszy. Wykorzystamy tutaj mnóstwo ciekawych technik. Dowiesz się również jak swój kod przygotować w taki sposób, abyś mógł go udostępnić innym osobom, by w łatwy sposób skorzystały z przygotowanego Tooltipa na swoich stronach.Kurs kończy się sekcją Tips & Tricks, w której znajdziesz 10 krótkich lekcji. W każdej z nich została omówiona jedna sztuczka. Każda z nich pozwoli Ci jeszcze lepiej zrozumieć język JavaScript, ale przede wszystkim zaoszczędzić czas i kilka linijek często niepotrzebnego kodu.Podsumowując, kurs ten jest nie tylko wprowadzeniem do samego języka JavaScript, ale także do Obiektowego Modelu Dokumentu. Dzięki wyraźnemu rozdzieleniu tych dwóch zagadnień, będziesz mógł w przyszłości wykorzystać język JavaScript także do innych zastosowań, poza przeglądarką internetową.
Kurs ten jest dla wszystkich osób, które znają już podstawy HTML i CSS i chciałyby przejść poziom wyżej i dodać do swoich stron dynamiczności. Żadna wcześniejsza wiedza z zakresu JavaScript czy programowania nie jest wymagana, gdyż wszystkie konstrukcje są starannie tłumaczone. Materiał ten będzie również świetnym odświeżeniem i usystematyzowaniem wiedzy dla osób, które już z tym językiem miały do czynienia. Po przerobieniu tego kursu będziesz gotowy, by poznawać język JavaScript dalej, z kursem JavaScript w Praktyce, który powstał jako dopełnienie tego kursu i porusza nieco bardziej zaawansowane tematy, na które tutaj zabrakło już czasu.
W tej akcji pada kolejne bardzo ważne, w kontekście programowania, pytanie, mianowicie do czego służą
pętle?
Ogólną zasadą pętli jest możliwość powtarzania zadań i wyobraź sobie taki kod, którym chcielibyśmy zapytać
użytkownika o imię i następnie sprawdzić czy to imię zostało podane czy nie.
Jeżeli imię nie zostało podane, to chcemy znowu zapytać go o imię.
Tak chcielibyśmy robić w nieskończoność.
Natomiast na tym etapie, na którym teraz jesteśmy z nauką języka JavaScript, nie znasz jeszcze pętli, więc
musielibyśmy znowu, jeżeli imię nie zostało podane, to byśmy sprawdzili w if'ie, zapytać o imię,
czyli znowu wywołać jakąś funkcję.
Znowu if'em byśmy to sprawdzili.
I tak w kółko.
Natomiast, gdybyśmy chcieli to sprawdzać w nieskończoność,
nie ma takiej możliwości, bo tyle razy ile wpiszemy, czyli powtórzymy ten kod, tyle razy tylko będziemy
mogli użytkownika o to imię zapytać.
Natomiast, gdybyśmy chcieli to zapętlić, w nieskończoność, to właśnie do tego celu służą pętle.
I tutaj chcielibyśmy się zapętlić, więc zapytamy o imię.
Jeżeli nie zostało podane,
pytamy ponownie.
I tak w nieskończoność.
Natomiast w momencie, w którym zostanie podane, wyskakujemy z pętli, to również zobaczysz już kolejnej lekcji.
Jak zatem widzisz, powtarzanie zadań jest to podstawowe zadanie pętli. Natomiast dalej możemy również
iterować po tablicach.
Tablice są takimi konstrukcjami, które jeszcze poznasz w tym kursie.
Jeżeli teraz wszystkiego dobrze nie zrozumiesz, to po rozdziale o tablicach możesz sobie wrócić do tej lekcji.
Natomiast trochę wybiegając w przyszłość,
tablica wygląda mniej więcej w ten sposób, a więc jest to taki zbiór różnych elementów, w tym przypadku
są to elementy typu number, czyli same liczby.
Jak możesz tutaj zobaczyć i ta tablica składa się z komórek, w tym przypadku mamy sześć komórek i przechowuje
ona sześć wartości.
Wyobraź sobie, że tworzymy zmienną, którą nazwiemy wylosowane i przypiszemy do niej tekst.
Wylosowane liczby to i tam będzie dwukropek.
Powiedzmy, że w tej tablicy, która jest wyżej mamy wylosowane liczby totolotka i teraz chcielibyśmy przeiterować,
a więc przejść po poszczególnych komórkach tej właśnie tablicy, pobrać sobie każdą z tych wartości i dopisać
do zmiennej wylosowane.
W tym celu posłużymy się zmienną, którą nazwiemy i, ona nam się tutaj teraz nad dwójką pojawiła.
I wyobraź sobie, że jest to po prostu zmienna, tak samo jak wszystkie inne zmienne.
I teraz jeżeli do i się odwołamy, to będziemy mieli wartość 2.
Prostokąt, który pojawił się poniżej,
będzie to ciało naszej pętli, a więc blok kodu wykonywany w każdej pętli.
I teraz, co będziemy chcieli zrobić.
1.
Odczytaj komórkę tablicy pod indeksem i. Dokładnie indeks będzie przechowywany w takiej zmiennej, którą
nazwaliśmy sobie i. Odczytujemy dwójkę i w następnym kroku, chcemy dodać tę wartość do zmiennej wylosowane.
Wiesz już, że możemy za pomocą konkatenacji sobie to zrobić, a więc plus równa się i.
I do tego plus, mamy tutaj przecinek i spacja, to zamieni nam to na 2, przecinek, spacja.
Czyli w tym momencie mielibyśmy w zmiennej wylosowane, taki oto tekst.
Wylosowane liczby to 2, przecinek i teraz będziemy chcieli przejść do kolejnej komórki, jak widzisz i
przesunęło się nad 32
i znowu będziemy chcieli zrobić dokładnie to samo, a więc odczytujemy komórkę tablicę i, i znowu dodajemy
do zmiennej i tak będziemy chcieli zrobić z całą naszą tablicą.
Po to właśnie będzie nam pętla, aby raz zapisać kod, który wykona się dla wszystkich komórek tejże tablicy.
Na samym końcu pobierzemy sobie 20 i 9 i będziemy mogli zrobić np. console.log wylosowane i
zwróci nam to tekst,
wylosowane liczby to 2, 32, 6, 19, 11 oraz 29.
Jeżeli w tym momencie nie jest to dla ciebie jeszcze jasne, to nie przejmuj się będziesz mógł później
do tej lekcji wrócić, a w kolejnej lekcji pokażę ci już jak działa jedna z podstawowych pętli,
a jest to pętla while.