od Podstaw
10 godz. 55 min · JavaScript · Full-stack i Programowanie
Piotr PalarzWeb DeveloperJeśli poznałeś już wymienione wyżej technologie, to zapewne zdajesz sobie sprawę z ich ograniczeń. Za pomocą języka HTML tworzymy bowiem strukturę dokumentu, dodajemy treść tekstową, obrazy czy wideo. Aby jednak strona internetowa wyglądała perfekcyjnie, korzystamy z arkuszy stylów CSS, które pozwalają nam opisać wygląd wszystkich elementów HTML, ustawić wielkość tekstu czy dodać tło strony. No właśnie, ale gdzie tutaj interakcyjność?Zapewne już wiesz, że język CSS oferuje tzw. pseudoklasy, które pozwalają nam np. przypisać zmianę koloru elementu po najechaniu na niego kursorem myszy. I to tak naprawdę wszystko, na co możemy zareagować. A co gdybyśmy chcieli po wciśnięciu jakiegoś przycisku wysunąć ukryty panel, sprawdzić poprawność wypełnianego właśnie formularza lub pobrać dane z serwera i wyświetlić je na stronie bez przeładowywania witryny? Dobra wiadomość jest taka, że to wszystko jest możliwe z użyciem języka JavaScript, który “rozumie” każda przeglądarka internetowa.Choć język JavaScript powstał jako język skryptowy na potrzeby stron internetowych, to już dawno temu “wyszedł” z przeglądarek internetowych i może być używany tak naprawdę gdziekolwiek. W kursie, który masz przed sobą, poznasz język JavaScript jako niezależny język programowania, a dopiero później dowiesz się, jak wykorzystywać go do wzbogacania stron internetowych. Dzięki postawieniu grubej linii pomiędzy samym językiem, a Obiektowym Modelem Dokumentu dostępnym w przeglądarkach internetowych, będziesz nie tylko bardzo dobrze rozumiał sam język, ale w przyszłości wykorzystasz go do innych zastosowań.Na początku omówimy ciekawą historię języka JavaScript, a chwilę później rozpoczniemy poznawanie najważniejszych jego konstrukcji. I tak dowiesz się czym są zmienne, jakie typy danych dostępne są w tym języku, czym są liczne operatory, instrukcje warunkowe, pętle, tablice, obiekty i funkcje. Wszystkie te zagadnienia są bardzo podobne w innych językach programowania, dlatego kurs ten jest również świetnym wstępem do programowania w ogóle. Każda z przedstawianych konstrukcji języka jest bardzo dokładnie tłumaczona z myślą osobach początkujących. Nie zmienia to jednak faktu, że nawet osoby znające już podstawy języka JavaScript znajdą tutaj coś dla siebie, gdyż na każdym etapie przedstawiane są również liczne ciekawostki odnośnie danej konstrukcji.Kiedy zrozumiesz już jak działa język JavaScript, przejdziemy do drugiej połowy kursu, gdzie dokładnie omówimy Obiektowy Model Dokumentu, dostępny w przeglądarkach internetowych. Zobaczysz jak przeglądarka tworzy z kodu HTML drzewo dokumentu, jak reprezentowane są poszczególne jego węzły, a także jak język JavaScript potrafi z tym “wewnętrznym światem” współpracować. Dowiesz się jak wyszukiwać na stronie interesujących nas elementów HTML, a także jak tworzyć nowe elementy, przypisywać im treść i wstawiać je na stronę. Popracujemy również z atrybutami elementów, ich klasami i wreszcie ze stylami CSS, abyśmy mogli wpływać dynamicznie na wygląd naszej strony.Zobaczysz również, jak możemy w dowolnym momencie odczytać współrzędne położenia elementu na stronie, a także jego wysokość czy szerokość. Tę wiedzę wykorzystamy później w praktycznym przykładzie.Jeden z rozdziałów kursu poświęcony został zdarzeniom, a więc możliwości reagowania na zachowania użytkownika. Dzięki temu zobaczysz, jak możemy przypisać np. zdarzenie kliknięcia do wybranego elementu, a kiedy zostanie on kliknięty, wykona się przygotowany przez nas kod. Poznasz kilka różnych sposobów na przypisywanie oraz usuwanie zdarzeń, a także dowiesz się czym jest tzw. “bubbling” oraz “capturing” czy jak zablokować domyślną akcję przeglądarki.Przy pisaniu jakiegokolwiek kodu, zawsze pojawiają się błędy, dlatego i tutaj Twoje wątpliwości nie pozostaną bez odpowiedzi. Poznasz wszystkie typu błędów, które mogą się pojawić podczas wykonywania naszego kodu, a także wiele sposobów ich wykrycia i wyeliminowania.W kursie nie brakuje oczywiście praktycznych przykładów, które celowo zostały ułożone tak, aby wykorzystać w nich jak najwięcej zdobytej wcześniej wiedzy. Nie zostaniesz więc sam z poczuciem, że co prawda rozumiesz jak działa dana konstrukcja, ale nie masz pomysłu, kiedy z niej skorzystać. Na początek wykonamy praktyczny projekt losowania liczb z wybranego przedziału tak, aby nie mogły się powtórzyć. Już przy tym projekcie poznasz wiele ciekawych technik i sztuczek.Następnie przejdziemy do nieco bardziej zaawansowanego przykładu i napiszemy skrypt, który pozwoli nam sortować dane w tabeli po wybranych kolumnach, kiedy któraś z nich zostanie kliknięta. Zobaczysz jak sortować dane zarówno malejąco jak i rosnąco, a także jak zmieniać kolejność elementów HTML na stronie.W kolejnym projekcie zajmiemy się walidacją danych wpisywanych do formularza, by ten nie mógł zostać wysłany do serwera tak długo, jak zawiera jakiekolwiek błędy. Zobaczysz tutaj zdarzenia związane z polami formularza, a także sposoby na pobieranie z nich wartości i sprawdzanie czy są one poprawne. Zadbamy także o wrażenia użytkownika i wyświetlimy na stronie stosowne błędy, a także podświetlimy źle uzupełnione pola na czerwono.W przedostatnim projekcie wstawimy na stronę przycisk, który będzie się pojawiał po przewinięciu strony w dół, a znikał po odwrotnej akcji. Co jednak ciekawe, po jego kliknięciu, strona zostanie automatycznie, płynnie przewinięta do samej góry.W ostatnim projekcie stworzymy bardzo efektowny dymek z podpowiedzią, który będzie się pojawiał nad elementem po najechaniu na niego kursorem myszy. Wykorzystamy tutaj mnóstwo ciekawych technik. Dowiesz się również jak swój kod przygotować w taki sposób, abyś mógł go udostępnić innym osobom, by w łatwy sposób skorzystały z przygotowanego Tooltipa na swoich stronach.Kurs kończy się sekcją Tips & Tricks, w której znajdziesz 10 krótkich lekcji. W każdej z nich została omówiona jedna sztuczka. Każda z nich pozwoli Ci jeszcze lepiej zrozumieć język JavaScript, ale przede wszystkim zaoszczędzić czas i kilka linijek często niepotrzebnego kodu.Podsumowując, kurs ten jest nie tylko wprowadzeniem do samego języka JavaScript, ale także do Obiektowego Modelu Dokumentu. Dzięki wyraźnemu rozdzieleniu tych dwóch zagadnień, będziesz mógł w przyszłości wykorzystać język JavaScript także do innych zastosowań, poza przeglądarką internetową.
Kurs ten jest dla wszystkich osób, które znają już podstawy HTML i CSS i chciałyby przejść poziom wyżej i dodać do swoich stron dynamiczności. Żadna wcześniejsza wiedza z zakresu JavaScript czy programowania nie jest wymagana, gdyż wszystkie konstrukcje są starannie tłumaczone. Materiał ten będzie również świetnym odświeżeniem i usystematyzowaniem wiedzy dla osób, które już z tym językiem miały do czynienia. Po przerobieniu tego kursu będziesz gotowy, by poznawać język JavaScript dalej, z kursem JavaScript w Praktyce, który powstał jako dopełnienie tego kursu i porusza nieco bardziej zaawansowane tematy, na które tutaj zabrakło już czasu.
W tej lekcji krótko przedstawię ci obiekt Navigator, który jest dla nas dostępny.
Jest to obiekt, który udostępnia nam informacje na temat klienta w tym przypadku przeglądarki internetowej.
Ten obiekt jest dostępny w globalnej przestrzeni jako nawigator.
W ten sposób, co oznacza, że jest on dostępny pod Windows Navigator tak naprawdę i możemy tak czy tak
się do niego odwoływać.
Gdybyśmy chcieli je porównać, to jest to samo.
To jak widzisz true, to jest dokładnie ten sam obiekt i teraz pokażę ci, co możemy za jego pomocą zrobić.
Przejdźmy do wewnątrz i zobaczmy, ile tutaj mamy różnych przydatnych rzeczy są właściwości na takim obiekcie
jak np. appCodeName.
Ale są też metody jak np. geoLocation.
To jest na przykład geoLocation na API, czyli API, które pozwala nam pobierać aktualną pozycję.
Jest to dostępne dzięki HTML5 i w zależności od przeglądarki to tutaj może być, ale nie musi.
Chociaż w nowych przeglądarkach od dawna już jest dostępne.
Jak widzisz pod Navigator możemy znaleźć takie rzeczy jak np. język itd.
I teraz będę chciał pokazać ci, jak tę informacje wykorzystać w naszym skrypcie, więc przejdziemy tutaj
i zamiast robić console.log'a, tak jak zrobiłem to tutaj to odwołamy się od razu do konkretnej rzeczy.
Na przykład do Navigator i User Agent. Może ja ci to pokażę będzie prościej.
Mamy coś takiego User Agent.
Jest to taki ciąg, który jest z każdym żądaniem HTTP przesyłany do serwera i on identyfikuje platformę,
a także przeglądarkę.
Gdybyśmy np. chcieli sprawdzić w naszym kodzie czy jesteśmy w przeglądarce Google Chrome, to jak widzisz jest tutaj
taki zapis jak Chrome, trzeba byłoby to jakoś wyłuskać.
Można to zrobić za pomocą wyrażeń regularnych, które jak wspominałem omawiam w drugiej części do kursu,
ale na szybko wyglądałoby to tak moglibyśmy stworzyć zmienną i isChrome, gdzie chcemy, żeby było true albo false
i mogę odwołać się do Navigator.userAgent czyli do tego string'u,
przy okazji zauważ, jak się to wszystko fajnie składa z językiem JavaScript.
Mówiłem ci, że mam string'i mamy numery itd.
No i właśnie obiekt navigator.userAgent kieruje nam na string, czyli na tym możemy wykonywać wszystkie
metody jakie na string'u w tym czystym skrócie możemy wykonywać, bo jesteśmy teraz w języku JavaScript i mogę
skorzystać z metody match.
Tak jak mówiłem, omawiam ją w drugiej części tego kursu i napiszę tutaj Chrome i teraz po odświeżeniu.
jeśli odwołam się do isChrome, to mam tutaj coś takiego.
Czyli znaczy to, że jesteśmy w przeglądarce Chrome. Gdybym użył if'a i podał taką tablicę, to wiesz że mielibyśmy
tutaj wartość prawdziwą
i wiedzielibyśmy, że jesteśmy w przeglądarce Chrome, więc jest to rzecz przydatna.
Teraz od razu będę chciał wkleić kilka rzeczy. Polecam Ci, abyś zajrzał do tego obiektu Navigator, nie
chce na niego tracić specjalnie dużo czasu. Od razu je wyświetlimy w konsoli.
Takie rzeczy jak nazwa aplikacji.
Wersja aplikacji. Ciąg User-Agent.
Platforma systemowa. Język przeglądarki czy Status online.
To wszystko teraz sobie podejrzymy i wygląda to w taki oto sposób. Gdybym teraz wyłączył dostęp do internetu,
to na przykład navigator kropka online wskazywałoby na false, więc jak widzisz, wiele przydatnych rzeczy
znaleźć można.
Najczęściej jednak korzystamy z ciągów User-Agent, jeżeli chcemy coś sprawdzić w jakiej jesteśmy przeglądarce.
Szczególnie dawno było to wykorzystywane po to, aby sprawdzić czy np. jesteśmy w przeglądarce Internet
Explorer,
która wielu rzeczy nie wspierała zbyt dobrze.
Obiekt navigator · 2 min
var isChrome = navigator.userAgent.match(/chrome/i);
console.log("Nazwa aplikacji: " + navigator.appName);
console.log("Wersja aplikacji: " + navigator.appVersion);
console.log("Ciąg User-Agent: " + navigator.userAgent);
console.log("Platforma systemowa: " + navigator.platform);
console.log("Język przeglądarki: " + navigator.language);
console.log("Status onLine: " + navigator.onLine);