od Podstaw
10 godz. 55 min · JavaScript · Full-stack i Programowanie
Piotr PalarzWeb DeveloperJeśli poznałeś już wymienione wyżej technologie, to zapewne zdajesz sobie sprawę z ich ograniczeń. Za pomocą języka HTML tworzymy bowiem strukturę dokumentu, dodajemy treść tekstową, obrazy czy wideo. Aby jednak strona internetowa wyglądała perfekcyjnie, korzystamy z arkuszy stylów CSS, które pozwalają nam opisać wygląd wszystkich elementów HTML, ustawić wielkość tekstu czy dodać tło strony. No właśnie, ale gdzie tutaj interakcyjność?Zapewne już wiesz, że język CSS oferuje tzw. pseudoklasy, które pozwalają nam np. przypisać zmianę koloru elementu po najechaniu na niego kursorem myszy. I to tak naprawdę wszystko, na co możemy zareagować. A co gdybyśmy chcieli po wciśnięciu jakiegoś przycisku wysunąć ukryty panel, sprawdzić poprawność wypełnianego właśnie formularza lub pobrać dane z serwera i wyświetlić je na stronie bez przeładowywania witryny? Dobra wiadomość jest taka, że to wszystko jest możliwe z użyciem języka JavaScript, który “rozumie” każda przeglądarka internetowa.Choć język JavaScript powstał jako język skryptowy na potrzeby stron internetowych, to już dawno temu “wyszedł” z przeglądarek internetowych i może być używany tak naprawdę gdziekolwiek. W kursie, który masz przed sobą, poznasz język JavaScript jako niezależny język programowania, a dopiero później dowiesz się, jak wykorzystywać go do wzbogacania stron internetowych. Dzięki postawieniu grubej linii pomiędzy samym językiem, a Obiektowym Modelem Dokumentu dostępnym w przeglądarkach internetowych, będziesz nie tylko bardzo dobrze rozumiał sam język, ale w przyszłości wykorzystasz go do innych zastosowań.Na początku omówimy ciekawą historię języka JavaScript, a chwilę później rozpoczniemy poznawanie najważniejszych jego konstrukcji. I tak dowiesz się czym są zmienne, jakie typy danych dostępne są w tym języku, czym są liczne operatory, instrukcje warunkowe, pętle, tablice, obiekty i funkcje. Wszystkie te zagadnienia są bardzo podobne w innych językach programowania, dlatego kurs ten jest również świetnym wstępem do programowania w ogóle. Każda z przedstawianych konstrukcji języka jest bardzo dokładnie tłumaczona z myślą osobach początkujących. Nie zmienia to jednak faktu, że nawet osoby znające już podstawy języka JavaScript znajdą tutaj coś dla siebie, gdyż na każdym etapie przedstawiane są również liczne ciekawostki odnośnie danej konstrukcji.Kiedy zrozumiesz już jak działa język JavaScript, przejdziemy do drugiej połowy kursu, gdzie dokładnie omówimy Obiektowy Model Dokumentu, dostępny w przeglądarkach internetowych. Zobaczysz jak przeglądarka tworzy z kodu HTML drzewo dokumentu, jak reprezentowane są poszczególne jego węzły, a także jak język JavaScript potrafi z tym “wewnętrznym światem” współpracować. Dowiesz się jak wyszukiwać na stronie interesujących nas elementów HTML, a także jak tworzyć nowe elementy, przypisywać im treść i wstawiać je na stronę. Popracujemy również z atrybutami elementów, ich klasami i wreszcie ze stylami CSS, abyśmy mogli wpływać dynamicznie na wygląd naszej strony.Zobaczysz również, jak możemy w dowolnym momencie odczytać współrzędne położenia elementu na stronie, a także jego wysokość czy szerokość. Tę wiedzę wykorzystamy później w praktycznym przykładzie.Jeden z rozdziałów kursu poświęcony został zdarzeniom, a więc możliwości reagowania na zachowania użytkownika. Dzięki temu zobaczysz, jak możemy przypisać np. zdarzenie kliknięcia do wybranego elementu, a kiedy zostanie on kliknięty, wykona się przygotowany przez nas kod. Poznasz kilka różnych sposobów na przypisywanie oraz usuwanie zdarzeń, a także dowiesz się czym jest tzw. “bubbling” oraz “capturing” czy jak zablokować domyślną akcję przeglądarki.Przy pisaniu jakiegokolwiek kodu, zawsze pojawiają się błędy, dlatego i tutaj Twoje wątpliwości nie pozostaną bez odpowiedzi. Poznasz wszystkie typu błędów, które mogą się pojawić podczas wykonywania naszego kodu, a także wiele sposobów ich wykrycia i wyeliminowania.W kursie nie brakuje oczywiście praktycznych przykładów, które celowo zostały ułożone tak, aby wykorzystać w nich jak najwięcej zdobytej wcześniej wiedzy. Nie zostaniesz więc sam z poczuciem, że co prawda rozumiesz jak działa dana konstrukcja, ale nie masz pomysłu, kiedy z niej skorzystać. Na początek wykonamy praktyczny projekt losowania liczb z wybranego przedziału tak, aby nie mogły się powtórzyć. Już przy tym projekcie poznasz wiele ciekawych technik i sztuczek.Następnie przejdziemy do nieco bardziej zaawansowanego przykładu i napiszemy skrypt, który pozwoli nam sortować dane w tabeli po wybranych kolumnach, kiedy któraś z nich zostanie kliknięta. Zobaczysz jak sortować dane zarówno malejąco jak i rosnąco, a także jak zmieniać kolejność elementów HTML na stronie.W kolejnym projekcie zajmiemy się walidacją danych wpisywanych do formularza, by ten nie mógł zostać wysłany do serwera tak długo, jak zawiera jakiekolwiek błędy. Zobaczysz tutaj zdarzenia związane z polami formularza, a także sposoby na pobieranie z nich wartości i sprawdzanie czy są one poprawne. Zadbamy także o wrażenia użytkownika i wyświetlimy na stronie stosowne błędy, a także podświetlimy źle uzupełnione pola na czerwono.W przedostatnim projekcie wstawimy na stronę przycisk, który będzie się pojawiał po przewinięciu strony w dół, a znikał po odwrotnej akcji. Co jednak ciekawe, po jego kliknięciu, strona zostanie automatycznie, płynnie przewinięta do samej góry.W ostatnim projekcie stworzymy bardzo efektowny dymek z podpowiedzią, który będzie się pojawiał nad elementem po najechaniu na niego kursorem myszy. Wykorzystamy tutaj mnóstwo ciekawych technik. Dowiesz się również jak swój kod przygotować w taki sposób, abyś mógł go udostępnić innym osobom, by w łatwy sposób skorzystały z przygotowanego Tooltipa na swoich stronach.Kurs kończy się sekcją Tips & Tricks, w której znajdziesz 10 krótkich lekcji. W każdej z nich została omówiona jedna sztuczka. Każda z nich pozwoli Ci jeszcze lepiej zrozumieć język JavaScript, ale przede wszystkim zaoszczędzić czas i kilka linijek często niepotrzebnego kodu.Podsumowując, kurs ten jest nie tylko wprowadzeniem do samego języka JavaScript, ale także do Obiektowego Modelu Dokumentu. Dzięki wyraźnemu rozdzieleniu tych dwóch zagadnień, będziesz mógł w przyszłości wykorzystać język JavaScript także do innych zastosowań, poza przeglądarką internetową.
Kurs ten jest dla wszystkich osób, które znają już podstawy HTML i CSS i chciałyby przejść poziom wyżej i dodać do swoich stron dynamiczności. Żadna wcześniejsza wiedza z zakresu JavaScript czy programowania nie jest wymagana, gdyż wszystkie konstrukcje są starannie tłumaczone. Materiał ten będzie również świetnym odświeżeniem i usystematyzowaniem wiedzy dla osób, które już z tym językiem miały do czynienia. Po przerobieniu tego kursu będziesz gotowy, by poznawać język JavaScript dalej, z kursem JavaScript w Praktyce, który powstał jako dopełnienie tego kursu i porusza nieco bardziej zaawansowane tematy, na które tutaj zabrakło już czasu.
Na koniec tego rozdziału, chciałbym Ci pokazać jeszcze inne właściwości elementów czy dokładnie węzłów,
bo nie tylko elementów HTML, ale także innych węzłów.
Pokazałem ci, że węzły to mogą być np. węzły tekstowe czy np. komentarze i każde z nich jest obiektem,
które posiada specyficzne metody i właściwości.
Dlatego ważne jest, aby wiedzieć, że jest ich jeszcze kilka.
Ja teraz od razu z tej strony, którą tutaj mamy,
pobrałem sobie kilka elementów do zmiennych. Na początek listę, później z tej listy pierwsze dziecko. Wiesz,
że może to być tekst np.
I tak będzie w tym przypadku, to będzie ten tekst, który tutaj się znajduje.
Następnie pierwszy element i ostatnie dziecko i teraz będę chciał ci w konsoli na tych elementach pokazać
pewne ich właściwości.
Przejdźmy do konsoli odświeżam i wiemy, że mamy taką zmienną jak na przykład list, więc piszemy
console.dir list i możemy zobaczyć, że taka lista ma bardzo dużo różnych właściwości.
Nie czuj się przytłoczony tym wszystkim, co tutaj widzisz, bo większość z nich nie jest nam w ogóle potrzebna.
Natomiast czasami pewne z nich się przydają. Przy okazji widadzisz, że mamy tutaj np. classList, z którego
już korzystaliśmy czy className. Jest tutaj wiele różnych właściwości, z których jeszcze w tym kursie
będziemy korzystać.
Natomiast najważniejsze z nich, które chce ci pokazać i one często są przydatne to jest na przykład nodeType.
Podobnie będzie w przypadku tych pozostałych elementów, dlatego chciałbym się teraz do nodeType odwołać i
pokrótce Ci wytłumaczyć na czym sprawa polega.
Odwołajmy się może do list. Na początku tak jak przed momentem, nodeType.
I tutaj zawsze jest zwracany number. W tym przypadku 1.
Co to oznacza?
Otóż specyfikacja W3C, czyli właśnie obiektowego modelu dokumentu mówi jasno jaki numer ma być zwrócony
przy odpowiednim węźle, czyli jest to element ul.
I nodeType jest to 1. Ja teraz wklejać i pokaże jakie są najczęstsze nodeType, jakie mogą być zwrócone i zaraz
zobaczysz rzeczywiście tak jest.
Wrzucę je tutaj.
Czyli 1 oznacza element. 3 oznacza tekst. 8 oznacza komentarz. 9 to będzie dokument, a 11 to będzie
fragment dokumentu.
Czyli gdybyśmy utworzyli documentFragment tak jak ci już pokazywałem i odwołali się do niego kropka
nodeType to zostaje nam zwrócone
11.
Tutaj wiesz, że będziemy mieli tekst jako pierwszy węzeł pobrany właśnie z tego ul,
więc jeżeli odwołamy się do first tutaj, nodeType to zostanie nam zwrócona trójka, Jak możesz tutaj zobaczyć
i jest to zgodne z tym, co tutaj napisałem. Tutaj nie podałem wszystkich możliwych nodeType.
Ale większość z nich i ta najbardziej użyteczna, czyli trójka jest to tekst i gdybyśmy pobrali poprzez
children czy childNodes, tak jak ci wcześniej pokazywałem wszystkie dzieci danego elementu i po nich i iterowali
pętlą, to możemy bez problemów w pętli sprawdzić na każdym z takich nodeType.
Jeżeli będzie to 1, to wiemy, że jest to element.
Jeżeli 3, to wiemy że jest to tekst i w ten sposób wszystkie teksty np. możemy wybrać z takiego elementu.
Kolejną ważną sprawą jest nodeName.
Jeżeli się odwołamy np. do list i do nodeName, to zostaje nam zwrócone ul. Tutaj zazwyczaj tak powinno
być, że z dużych liter nazwa takiego tag'u także zostaje zwrócona.
Czyli jeżeli teraz chciałbym się odwołać np. do fisrt. Wiemy, że był to tekst i do nodeName, to tutaj z kolei
tak to zostaje zwrócone, ale przy elementach HTML będzie to zwracane,
w ten oto sposób, więc sprawdźmy czy mamy tu jakiś element li, firstElement mamy i odwołajmy się do
nodeName.
Jak widzisz, jest to li, jak również w kodzie.
Szczególnie, kiedy pokaże ci jak obsługiwać zdarzenia kliknięcia, kiedy klikniemy na jakiś element, będziemy
mieli do niego referencje i będziemy mogli sprawdzić np. czy nodeName jest to li,
a czy każdy z innych elementów. Mamy jeszcze coś takiego jak nodeValue. Na przykład listNodeValue, sprawdźmy
co tam będzie.
Jak widzisz null, ale odwołajmy się do li, czyli do naszego firstElement, nodeValue, również null.
A teraz odwołajmy się do first,
czyli do tekstu, nodeValue.
I tutaj okazuje się, że mamy już tekst.
Jak widzisz, takie elementy tekstowe, takie węzły tekstowe zawierają sobie pod nodeValue, właśnie zawartość
takiego tekstu.
Oczywiście
z li również możemy pobrać taki tekst, jeszcze ci to w tym kursie pokaże. Pozostałe właściwości które Ci
pokazałem, które tutaj były wcześniej wyświetlone,
Jest ich sporo.
Polecam Ci, abyś się nim się przyjrzał, natomiast większość z nich nie będzie ci w ogóle potrzebna albo potrzebna
w bardzo, bardzo specyficznych sytuacjach.
Inne właściwości elementów · 1 min
var list = document.querySelector("#list");
var first = list.firstChild;
var firstElement = list.firstElementChild;
var last = list.lastChild;