od Podstaw
10 godz. 55 min · JavaScript · Full-stack i Programowanie
Piotr PalarzWeb DeveloperJeśli poznałeś już wymienione wyżej technologie, to zapewne zdajesz sobie sprawę z ich ograniczeń. Za pomocą języka HTML tworzymy bowiem strukturę dokumentu, dodajemy treść tekstową, obrazy czy wideo. Aby jednak strona internetowa wyglądała perfekcyjnie, korzystamy z arkuszy stylów CSS, które pozwalają nam opisać wygląd wszystkich elementów HTML, ustawić wielkość tekstu czy dodać tło strony. No właśnie, ale gdzie tutaj interakcyjność?Zapewne już wiesz, że język CSS oferuje tzw. pseudoklasy, które pozwalają nam np. przypisać zmianę koloru elementu po najechaniu na niego kursorem myszy. I to tak naprawdę wszystko, na co możemy zareagować. A co gdybyśmy chcieli po wciśnięciu jakiegoś przycisku wysunąć ukryty panel, sprawdzić poprawność wypełnianego właśnie formularza lub pobrać dane z serwera i wyświetlić je na stronie bez przeładowywania witryny? Dobra wiadomość jest taka, że to wszystko jest możliwe z użyciem języka JavaScript, który “rozumie” każda przeglądarka internetowa.Choć język JavaScript powstał jako język skryptowy na potrzeby stron internetowych, to już dawno temu “wyszedł” z przeglądarek internetowych i może być używany tak naprawdę gdziekolwiek. W kursie, który masz przed sobą, poznasz język JavaScript jako niezależny język programowania, a dopiero później dowiesz się, jak wykorzystywać go do wzbogacania stron internetowych. Dzięki postawieniu grubej linii pomiędzy samym językiem, a Obiektowym Modelem Dokumentu dostępnym w przeglądarkach internetowych, będziesz nie tylko bardzo dobrze rozumiał sam język, ale w przyszłości wykorzystasz go do innych zastosowań.Na początku omówimy ciekawą historię języka JavaScript, a chwilę później rozpoczniemy poznawanie najważniejszych jego konstrukcji. I tak dowiesz się czym są zmienne, jakie typy danych dostępne są w tym języku, czym są liczne operatory, instrukcje warunkowe, pętle, tablice, obiekty i funkcje. Wszystkie te zagadnienia są bardzo podobne w innych językach programowania, dlatego kurs ten jest również świetnym wstępem do programowania w ogóle. Każda z przedstawianych konstrukcji języka jest bardzo dokładnie tłumaczona z myślą osobach początkujących. Nie zmienia to jednak faktu, że nawet osoby znające już podstawy języka JavaScript znajdą tutaj coś dla siebie, gdyż na każdym etapie przedstawiane są również liczne ciekawostki odnośnie danej konstrukcji.Kiedy zrozumiesz już jak działa język JavaScript, przejdziemy do drugiej połowy kursu, gdzie dokładnie omówimy Obiektowy Model Dokumentu, dostępny w przeglądarkach internetowych. Zobaczysz jak przeglądarka tworzy z kodu HTML drzewo dokumentu, jak reprezentowane są poszczególne jego węzły, a także jak język JavaScript potrafi z tym “wewnętrznym światem” współpracować. Dowiesz się jak wyszukiwać na stronie interesujących nas elementów HTML, a także jak tworzyć nowe elementy, przypisywać im treść i wstawiać je na stronę. Popracujemy również z atrybutami elementów, ich klasami i wreszcie ze stylami CSS, abyśmy mogli wpływać dynamicznie na wygląd naszej strony.Zobaczysz również, jak możemy w dowolnym momencie odczytać współrzędne położenia elementu na stronie, a także jego wysokość czy szerokość. Tę wiedzę wykorzystamy później w praktycznym przykładzie.Jeden z rozdziałów kursu poświęcony został zdarzeniom, a więc możliwości reagowania na zachowania użytkownika. Dzięki temu zobaczysz, jak możemy przypisać np. zdarzenie kliknięcia do wybranego elementu, a kiedy zostanie on kliknięty, wykona się przygotowany przez nas kod. Poznasz kilka różnych sposobów na przypisywanie oraz usuwanie zdarzeń, a także dowiesz się czym jest tzw. “bubbling” oraz “capturing” czy jak zablokować domyślną akcję przeglądarki.Przy pisaniu jakiegokolwiek kodu, zawsze pojawiają się błędy, dlatego i tutaj Twoje wątpliwości nie pozostaną bez odpowiedzi. Poznasz wszystkie typu błędów, które mogą się pojawić podczas wykonywania naszego kodu, a także wiele sposobów ich wykrycia i wyeliminowania.W kursie nie brakuje oczywiście praktycznych przykładów, które celowo zostały ułożone tak, aby wykorzystać w nich jak najwięcej zdobytej wcześniej wiedzy. Nie zostaniesz więc sam z poczuciem, że co prawda rozumiesz jak działa dana konstrukcja, ale nie masz pomysłu, kiedy z niej skorzystać. Na początek wykonamy praktyczny projekt losowania liczb z wybranego przedziału tak, aby nie mogły się powtórzyć. Już przy tym projekcie poznasz wiele ciekawych technik i sztuczek.Następnie przejdziemy do nieco bardziej zaawansowanego przykładu i napiszemy skrypt, który pozwoli nam sortować dane w tabeli po wybranych kolumnach, kiedy któraś z nich zostanie kliknięta. Zobaczysz jak sortować dane zarówno malejąco jak i rosnąco, a także jak zmieniać kolejność elementów HTML na stronie.W kolejnym projekcie zajmiemy się walidacją danych wpisywanych do formularza, by ten nie mógł zostać wysłany do serwera tak długo, jak zawiera jakiekolwiek błędy. Zobaczysz tutaj zdarzenia związane z polami formularza, a także sposoby na pobieranie z nich wartości i sprawdzanie czy są one poprawne. Zadbamy także o wrażenia użytkownika i wyświetlimy na stronie stosowne błędy, a także podświetlimy źle uzupełnione pola na czerwono.W przedostatnim projekcie wstawimy na stronę przycisk, który będzie się pojawiał po przewinięciu strony w dół, a znikał po odwrotnej akcji. Co jednak ciekawe, po jego kliknięciu, strona zostanie automatycznie, płynnie przewinięta do samej góry.W ostatnim projekcie stworzymy bardzo efektowny dymek z podpowiedzią, który będzie się pojawiał nad elementem po najechaniu na niego kursorem myszy. Wykorzystamy tutaj mnóstwo ciekawych technik. Dowiesz się również jak swój kod przygotować w taki sposób, abyś mógł go udostępnić innym osobom, by w łatwy sposób skorzystały z przygotowanego Tooltipa na swoich stronach.Kurs kończy się sekcją Tips & Tricks, w której znajdziesz 10 krótkich lekcji. W każdej z nich została omówiona jedna sztuczka. Każda z nich pozwoli Ci jeszcze lepiej zrozumieć język JavaScript, ale przede wszystkim zaoszczędzić czas i kilka linijek często niepotrzebnego kodu.Podsumowując, kurs ten jest nie tylko wprowadzeniem do samego języka JavaScript, ale także do Obiektowego Modelu Dokumentu. Dzięki wyraźnemu rozdzieleniu tych dwóch zagadnień, będziesz mógł w przyszłości wykorzystać język JavaScript także do innych zastosowań, poza przeglądarką internetową.
Kurs ten jest dla wszystkich osób, które znają już podstawy HTML i CSS i chciałyby przejść poziom wyżej i dodać do swoich stron dynamiczności. Żadna wcześniejsza wiedza z zakresu JavaScript czy programowania nie jest wymagana, gdyż wszystkie konstrukcje są starannie tłumaczone. Materiał ten będzie również świetnym odświeżeniem i usystematyzowaniem wiedzy dla osób, które już z tym językiem miały do czynienia. Po przerobieniu tego kursu będziesz gotowy, by poznawać język JavaScript dalej, z kursem JavaScript w Praktyce, który powstał jako dopełnienie tego kursu i porusza nieco bardziej zaawansowane tematy, na które tutaj zabrakło już czasu.
Wiesz już w jaki sposób tworzymy obiekty, a w tej lekcji pokażę ci jak działają metody obiektów.
Mianowicie jak przypisywać funkcje do obiektów.
Jeżeli jeszcze nie wiesz jak działają funkcje, to polecam ci wrócić do tej lekcji po przerobieniu rozdziału
o funkcjach.
Przejdźmy jednak od razu do kodu i będę chciał na początku utworzyć prosty obiekt. Znowu tak jak w poprzedniej
lekcji nazwę go person i będę chciał wpisać tutaj kilka właściwości. Będzie to firstName, lastName oraz funkcja,
którą za moment ci pokażę.
Mamy firstName oraz lastName.
I teraz będę chciał stworzyć metodę, którą nazwiemy
sayHello,
czyli powiedz cześć i wspominałam ci w lekcji poprzedniej,
że w obiektach możemy przypisywać dowolne konstrukcje, dowolne wartości, które JavaScript potrafi reprezentować.
Dokładnie w taki sam sposób, jak możemy je przechowywać w zmiennych, z tą jedną różnicą, że tutaj nie przypisujemy jej
poprzez operator równa się, ale poprzez dwukropek.
I co to oznacza?
Mianowicie dla nas tylko tyle, że mogę tutaj bez problemu wpisać sobie funkcję.
I ta funkcja będzie dostępna poprzez person
kropka
sayHello.
Przejdźmy sobie teraz do tej funkcji i wewnątrz będę chciał wpisać: Cześć mam na imię i zaraz jeszcze pewną
konstrukcję, OK.
Na razie to zapiszę. Przejdźmy do przeglądarki i odświeżę i będę chciał tutaj odwołać się do person.
Następnie do sayHello.
Jeżeli odwołam się do tego tylko w ten sposób, to możesz zobaczyć, że pokazana została funkcja.
Gdybym tutaj odwołał się do typeof, znany nam już operator.
W ten sposób, to mielibyśmy słowo function.
Natomiast, jeżeli odwołam się do funkcji ją wywołam.
Co pokazywałem w rozdziale o funkcjach.
To powinniśmy zobaczyć.
Cześć mam na imię.
Natomiast, o co chodzi z metodami takich obiektów?
Chciałbym tutaj mieć możliwość dostępu do firstName oraz lastName, a więc do właściwości obiektu, które tutaj
się znajdują i w tym miejscu pojawi się magiczne słowo kluczowe this.
Zróbmy sobie tutaj spacje.
Gdybym do tego chciał dodać poprzez konkatenację firstName, zobaczysz, że tak nie mogę tego zrobić.
Zobaczymy czy nam to zadziała.
I znowu wywołam tę funkcję.
No i jak widzisz firstName is not defined, dlatego że interpreter JavaScriptu szukał takiej zmiennej gdzieś
wcześniej zadeklarowanej.
My takiej zmiennej nie mamy nigdzie.
Więc mógłbym się tutaj odwołać do person.firstName.
Zobaczymy czy nam to zadziała.
Okazuje się, że tak to poprawnie działa.
Natomiast nie o to nam chodzi.
Chcemy tutaj skorzystać z dynamiczności, dlatego że gdybym teraz zmienił nazwę tej zmiennej, która
przechowuje referencje do obiektu to przestałoby mi to działać.
Natomiast chciałbym, aby taki obiekt był uniwersalny.
Z tego powodu wpiszemy tutaj this i słowo kluczowe this w takim obiekcie odwołuje się właśnie do tego
obiektu.
Czyli jeżeli odwołamy się do this.firstName,
działa to dokładnie tak samo, jak gdybyśmy odwołali się do person.firstName.
A więc this jest to taka specjalna zmienna, która kieruje na ten obiekt, ale tylko wewnątrz tego obiektu,
a więc np. w tej funkcji.
Teraz jeżeli sobie to zapisze i tutaj odświeżę, zobaczmy person.sayHello.
Okazuje się, że wszystko działa poprawnie.
Mógłbym w tej funkcji odwołać się do this.firstName i np. zmienić wartość itd.
Tak jak pokazywałem ci to w lekcji poprzedniej. To co chciałbym, aby zapamiętał z tej lekcji,
to fakt, że po pierwsze możemy przechowywać funkcje wewnątrz takich oto obiektów, po prostu wpisując tutaj takie
funkcje.
A po drugie, że wewnątrz tych funkcji mamy dostęp do specjalnego słowa kluczowego this, które kieruje na
cały taki obiekt. Więc gdybyśmy jeszcze teraz szybko chcieli sobie stworzyć taką metodę, która będzie
nam ustawiać firstName np. setFirstName.
Będzie to funkcja. Ona może przyjmować parametr firstName.
To co możemy zrobić tutaj.
Otóż możemy się odwołać do this.firstName i przypisać do tego wartość przekazaną nam w tym miejscu.
W ten sposób. Jeżeli teraz byśmy tutaj odświeżyli, czyli przejdę do person i setFirstName. Napiszę sobie tutaj
Piotr i teraz wyświetlę person, to możesz zobaczyć, że firstName zostało zmienione.
Funkcje jako metody obiektów · 1 min
var person = {
firstName: "Jan",
lastName: "Kowalski",
sayHello: function() {
console.log("Cześć! Mam na imię " + this.firstName);
},
setFirstName: function(firstName) {
this.firstName = firstName;
}
};