od Podstaw
10 godz. 55 min · JavaScript · Full-stack i Programowanie
Piotr PalarzWeb DeveloperJeśli poznałeś już wymienione wyżej technologie, to zapewne zdajesz sobie sprawę z ich ograniczeń. Za pomocą języka HTML tworzymy bowiem strukturę dokumentu, dodajemy treść tekstową, obrazy czy wideo. Aby jednak strona internetowa wyglądała perfekcyjnie, korzystamy z arkuszy stylów CSS, które pozwalają nam opisać wygląd wszystkich elementów HTML, ustawić wielkość tekstu czy dodać tło strony. No właśnie, ale gdzie tutaj interakcyjność?Zapewne już wiesz, że język CSS oferuje tzw. pseudoklasy, które pozwalają nam np. przypisać zmianę koloru elementu po najechaniu na niego kursorem myszy. I to tak naprawdę wszystko, na co możemy zareagować. A co gdybyśmy chcieli po wciśnięciu jakiegoś przycisku wysunąć ukryty panel, sprawdzić poprawność wypełnianego właśnie formularza lub pobrać dane z serwera i wyświetlić je na stronie bez przeładowywania witryny? Dobra wiadomość jest taka, że to wszystko jest możliwe z użyciem języka JavaScript, który “rozumie” każda przeglądarka internetowa.Choć język JavaScript powstał jako język skryptowy na potrzeby stron internetowych, to już dawno temu “wyszedł” z przeglądarek internetowych i może być używany tak naprawdę gdziekolwiek. W kursie, który masz przed sobą, poznasz język JavaScript jako niezależny język programowania, a dopiero później dowiesz się, jak wykorzystywać go do wzbogacania stron internetowych. Dzięki postawieniu grubej linii pomiędzy samym językiem, a Obiektowym Modelem Dokumentu dostępnym w przeglądarkach internetowych, będziesz nie tylko bardzo dobrze rozumiał sam język, ale w przyszłości wykorzystasz go do innych zastosowań.Na początku omówimy ciekawą historię języka JavaScript, a chwilę później rozpoczniemy poznawanie najważniejszych jego konstrukcji. I tak dowiesz się czym są zmienne, jakie typy danych dostępne są w tym języku, czym są liczne operatory, instrukcje warunkowe, pętle, tablice, obiekty i funkcje. Wszystkie te zagadnienia są bardzo podobne w innych językach programowania, dlatego kurs ten jest również świetnym wstępem do programowania w ogóle. Każda z przedstawianych konstrukcji języka jest bardzo dokładnie tłumaczona z myślą osobach początkujących. Nie zmienia to jednak faktu, że nawet osoby znające już podstawy języka JavaScript znajdą tutaj coś dla siebie, gdyż na każdym etapie przedstawiane są również liczne ciekawostki odnośnie danej konstrukcji.Kiedy zrozumiesz już jak działa język JavaScript, przejdziemy do drugiej połowy kursu, gdzie dokładnie omówimy Obiektowy Model Dokumentu, dostępny w przeglądarkach internetowych. Zobaczysz jak przeglądarka tworzy z kodu HTML drzewo dokumentu, jak reprezentowane są poszczególne jego węzły, a także jak język JavaScript potrafi z tym “wewnętrznym światem” współpracować. Dowiesz się jak wyszukiwać na stronie interesujących nas elementów HTML, a także jak tworzyć nowe elementy, przypisywać im treść i wstawiać je na stronę. Popracujemy również z atrybutami elementów, ich klasami i wreszcie ze stylami CSS, abyśmy mogli wpływać dynamicznie na wygląd naszej strony.Zobaczysz również, jak możemy w dowolnym momencie odczytać współrzędne położenia elementu na stronie, a także jego wysokość czy szerokość. Tę wiedzę wykorzystamy później w praktycznym przykładzie.Jeden z rozdziałów kursu poświęcony został zdarzeniom, a więc możliwości reagowania na zachowania użytkownika. Dzięki temu zobaczysz, jak możemy przypisać np. zdarzenie kliknięcia do wybranego elementu, a kiedy zostanie on kliknięty, wykona się przygotowany przez nas kod. Poznasz kilka różnych sposobów na przypisywanie oraz usuwanie zdarzeń, a także dowiesz się czym jest tzw. “bubbling” oraz “capturing” czy jak zablokować domyślną akcję przeglądarki.Przy pisaniu jakiegokolwiek kodu, zawsze pojawiają się błędy, dlatego i tutaj Twoje wątpliwości nie pozostaną bez odpowiedzi. Poznasz wszystkie typu błędów, które mogą się pojawić podczas wykonywania naszego kodu, a także wiele sposobów ich wykrycia i wyeliminowania.W kursie nie brakuje oczywiście praktycznych przykładów, które celowo zostały ułożone tak, aby wykorzystać w nich jak najwięcej zdobytej wcześniej wiedzy. Nie zostaniesz więc sam z poczuciem, że co prawda rozumiesz jak działa dana konstrukcja, ale nie masz pomysłu, kiedy z niej skorzystać. Na początek wykonamy praktyczny projekt losowania liczb z wybranego przedziału tak, aby nie mogły się powtórzyć. Już przy tym projekcie poznasz wiele ciekawych technik i sztuczek.Następnie przejdziemy do nieco bardziej zaawansowanego przykładu i napiszemy skrypt, który pozwoli nam sortować dane w tabeli po wybranych kolumnach, kiedy któraś z nich zostanie kliknięta. Zobaczysz jak sortować dane zarówno malejąco jak i rosnąco, a także jak zmieniać kolejność elementów HTML na stronie.W kolejnym projekcie zajmiemy się walidacją danych wpisywanych do formularza, by ten nie mógł zostać wysłany do serwera tak długo, jak zawiera jakiekolwiek błędy. Zobaczysz tutaj zdarzenia związane z polami formularza, a także sposoby na pobieranie z nich wartości i sprawdzanie czy są one poprawne. Zadbamy także o wrażenia użytkownika i wyświetlimy na stronie stosowne błędy, a także podświetlimy źle uzupełnione pola na czerwono.W przedostatnim projekcie wstawimy na stronę przycisk, który będzie się pojawiał po przewinięciu strony w dół, a znikał po odwrotnej akcji. Co jednak ciekawe, po jego kliknięciu, strona zostanie automatycznie, płynnie przewinięta do samej góry.W ostatnim projekcie stworzymy bardzo efektowny dymek z podpowiedzią, który będzie się pojawiał nad elementem po najechaniu na niego kursorem myszy. Wykorzystamy tutaj mnóstwo ciekawych technik. Dowiesz się również jak swój kod przygotować w taki sposób, abyś mógł go udostępnić innym osobom, by w łatwy sposób skorzystały z przygotowanego Tooltipa na swoich stronach.Kurs kończy się sekcją Tips & Tricks, w której znajdziesz 10 krótkich lekcji. W każdej z nich została omówiona jedna sztuczka. Każda z nich pozwoli Ci jeszcze lepiej zrozumieć język JavaScript, ale przede wszystkim zaoszczędzić czas i kilka linijek często niepotrzebnego kodu.Podsumowując, kurs ten jest nie tylko wprowadzeniem do samego języka JavaScript, ale także do Obiektowego Modelu Dokumentu. Dzięki wyraźnemu rozdzieleniu tych dwóch zagadnień, będziesz mógł w przyszłości wykorzystać język JavaScript także do innych zastosowań, poza przeglądarką internetową.
Kurs ten jest dla wszystkich osób, które znają już podstawy HTML i CSS i chciałyby przejść poziom wyżej i dodać do swoich stron dynamiczności. Żadna wcześniejsza wiedza z zakresu JavaScript czy programowania nie jest wymagana, gdyż wszystkie konstrukcje są starannie tłumaczone. Materiał ten będzie również świetnym odświeżeniem i usystematyzowaniem wiedzy dla osób, które już z tym językiem miały do czynienia. Po przerobieniu tego kursu będziesz gotowy, by poznawać język JavaScript dalej, z kursem JavaScript w Praktyce, który powstał jako dopełnienie tego kursu i porusza nieco bardziej zaawansowane tematy, na które tutaj zabrakło już czasu.
W tej lekcji porozmawiamy o kolejnym prymitywnym typie danych, dostępnym w JavaScript'cie, a tym typem danych
jest number, czyli po prostu typ liczbowy.
Przejdziemy od razu do kodu, przechodzimy do scripts.js
i znowu będę chciał na przykładzie kilku zmiennych, pokazać ci, jak tworzymy nowe wartości liczbowe.
Utworzymy sobie zmienną, którą nazwiemy number i przypisze jej tutaj wartość.
Gdybyśmy chcieli użyć wartości 20 i aby był to typ number, to piszemy po prostu 20,
w ten oto sposób. Jak widziałeś wypadku tekstu, nie mogliśmy tak dowolnie zapisać tekstu, bo oznaczałoby
to odwołanie do jakiejś innej zmiennej.
Musieliśmy to zawrzeć w cudzysłowach.
Natomiast w przypadku takich wartości liczbowych, możemy je tutaj bezpośrednio zapisać,
bo jak pamiętasz nazwy zmiennych nie mogą się zaczynać właśnie z tego powodu od cyfr,
czyli na pewno nie będzie to żadna nazwa zmiennej.
Teraz sobie to zapisze i przejdziemy do przeglądarki, odświeżę.
Możesz zobaczyć, że konsolę mam już tutaj otwartą i możemy wpisać number, czyli naszą zmienną. Jest to
20.
Gdybyśmy skorzystali z operatora typeof number, to jak widzisz, mamy tu zwrócony string, bo jest zawarty w
cudzysłowach, ale o wartości number.
Później przy instrukcjach warunkowych, pokażę ci, po co mamy taki operator jak typeof i kiedy będziemy również
mogli z niego korzystać.
Czyli widzimy, że taki właśnie zapis,
jest to typ number i teraz w JavaScript'cie dostępne są liczby zapisywane w taki sposób, czyli liczby całkowite,
ale także liczby zmiennoprzecinkowe.
Jest to ten sam typ. Gdybyśmy tutaj chcieli teraz stworzyć zmienną np. cena, czyli price,
to możemy napisać 20.5. Używamy tutaj kropki, a nie przecinka i mamy format zmiennoprzecinkowy.
Gdybym chciał sobie to wyświetlić albo sprawdzić operatorem typeof,
to widzisz, mamy undefined, dlatego że nie odświeżyłem strony. O undifined jeszcze będziemy mówić. Teraz
po odświeżeniu znowu jest to typ number, co możesz tutaj zobaczyć i teraz jeszcze dwie istotne rzeczy.
Mamy pewne zmienne, tak naprawdę są to stałe, bo nie możemy zmieniać ich wartości, ale możesz o nich myśleć
jako o zmiennych. Jest to Infinity, czyli nieskończoność oraz -Infinity, czyli minus nieskończoność.
I teraz pokażę ci jakie one reprezentują wartości.
Wygląda to w następujący sposób. Możesz bezpośrednio do takiej zmiennej Infinity się odwołać, gdyby chciał
tutaj np. wpisać Infinity, to możemy to zrobić, w tym miejscu.
Może już nie będę tego robił, ale wiedz, że taka zmienna istnieje, a teraz umieścimy ją w komentarzu.
Jej wartość, to jest taka właśnie wartość liczbowa. Natomiast -Infinity, co widzisz tutaj, reprezentuje
taką oto wartość. Teraz mógłbyś zadać pytanie, po co istnieją takie dwie zmienne, z których możemy korzystać?
A one istnieją właśnie po to, abyśmy mogli w instrukcjach warunkowych, o których jeszcze będziemy mówić,
sprawdzać czy np. wynik jakichś naszych obliczeń, nie jest większy niż plus nieskończoność albo nie jest
mniejszy niż minus nieskończoność.
Jeżeli będziemy wykonywać jakieś obliczenia, to możemy przekroczyć limit liczby zmiennoprzecinkowych
jakie mogą być reprezentowane w języku JavaScript i wówczas możemy się dla porównania tymi dwoma stałymi
posłużyć. Jeszcze jedną wartością, poniekąd liczbową, a tak naprawdę nie liczbową, ale skojarzoną z typem
liczbowym jest wartość NaN.
Tutaj w komentarzu również ją zapiszę.
Wygląda to w następujący sposób.
Jest to wartość NaN, czyli Not a Number. Jeżeli będziemy pewne obliczenia wykonywać i ich wynikiem nie
będzie jakaś nowa liczba, to pozostanie nam zwrócona właśnie taka wartość Not a Number i jeszcze o niej w
tym kursie będziemy mówić.
Liczbowy typ danych · 1 min
var number = 20;
var price = 20.5;
// Infinity => 1.797693134862315E+308
// -Infinity => -1.797693134862316E+308
// NaN