od Podstaw
10 godz. 55 min · JavaScript · Full-stack i Programowanie
Piotr PalarzWeb DeveloperJeśli poznałeś już wymienione wyżej technologie, to zapewne zdajesz sobie sprawę z ich ograniczeń. Za pomocą języka HTML tworzymy bowiem strukturę dokumentu, dodajemy treść tekstową, obrazy czy wideo. Aby jednak strona internetowa wyglądała perfekcyjnie, korzystamy z arkuszy stylów CSS, które pozwalają nam opisać wygląd wszystkich elementów HTML, ustawić wielkość tekstu czy dodać tło strony. No właśnie, ale gdzie tutaj interakcyjność?Zapewne już wiesz, że język CSS oferuje tzw. pseudoklasy, które pozwalają nam np. przypisać zmianę koloru elementu po najechaniu na niego kursorem myszy. I to tak naprawdę wszystko, na co możemy zareagować. A co gdybyśmy chcieli po wciśnięciu jakiegoś przycisku wysunąć ukryty panel, sprawdzić poprawność wypełnianego właśnie formularza lub pobrać dane z serwera i wyświetlić je na stronie bez przeładowywania witryny? Dobra wiadomość jest taka, że to wszystko jest możliwe z użyciem języka JavaScript, który “rozumie” każda przeglądarka internetowa.Choć język JavaScript powstał jako język skryptowy na potrzeby stron internetowych, to już dawno temu “wyszedł” z przeglądarek internetowych i może być używany tak naprawdę gdziekolwiek. W kursie, który masz przed sobą, poznasz język JavaScript jako niezależny język programowania, a dopiero później dowiesz się, jak wykorzystywać go do wzbogacania stron internetowych. Dzięki postawieniu grubej linii pomiędzy samym językiem, a Obiektowym Modelem Dokumentu dostępnym w przeglądarkach internetowych, będziesz nie tylko bardzo dobrze rozumiał sam język, ale w przyszłości wykorzystasz go do innych zastosowań.Na początku omówimy ciekawą historię języka JavaScript, a chwilę później rozpoczniemy poznawanie najważniejszych jego konstrukcji. I tak dowiesz się czym są zmienne, jakie typy danych dostępne są w tym języku, czym są liczne operatory, instrukcje warunkowe, pętle, tablice, obiekty i funkcje. Wszystkie te zagadnienia są bardzo podobne w innych językach programowania, dlatego kurs ten jest również świetnym wstępem do programowania w ogóle. Każda z przedstawianych konstrukcji języka jest bardzo dokładnie tłumaczona z myślą osobach początkujących. Nie zmienia to jednak faktu, że nawet osoby znające już podstawy języka JavaScript znajdą tutaj coś dla siebie, gdyż na każdym etapie przedstawiane są również liczne ciekawostki odnośnie danej konstrukcji.Kiedy zrozumiesz już jak działa język JavaScript, przejdziemy do drugiej połowy kursu, gdzie dokładnie omówimy Obiektowy Model Dokumentu, dostępny w przeglądarkach internetowych. Zobaczysz jak przeglądarka tworzy z kodu HTML drzewo dokumentu, jak reprezentowane są poszczególne jego węzły, a także jak język JavaScript potrafi z tym “wewnętrznym światem” współpracować. Dowiesz się jak wyszukiwać na stronie interesujących nas elementów HTML, a także jak tworzyć nowe elementy, przypisywać im treść i wstawiać je na stronę. Popracujemy również z atrybutami elementów, ich klasami i wreszcie ze stylami CSS, abyśmy mogli wpływać dynamicznie na wygląd naszej strony.Zobaczysz również, jak możemy w dowolnym momencie odczytać współrzędne położenia elementu na stronie, a także jego wysokość czy szerokość. Tę wiedzę wykorzystamy później w praktycznym przykładzie.Jeden z rozdziałów kursu poświęcony został zdarzeniom, a więc możliwości reagowania na zachowania użytkownika. Dzięki temu zobaczysz, jak możemy przypisać np. zdarzenie kliknięcia do wybranego elementu, a kiedy zostanie on kliknięty, wykona się przygotowany przez nas kod. Poznasz kilka różnych sposobów na przypisywanie oraz usuwanie zdarzeń, a także dowiesz się czym jest tzw. “bubbling” oraz “capturing” czy jak zablokować domyślną akcję przeglądarki.Przy pisaniu jakiegokolwiek kodu, zawsze pojawiają się błędy, dlatego i tutaj Twoje wątpliwości nie pozostaną bez odpowiedzi. Poznasz wszystkie typu błędów, które mogą się pojawić podczas wykonywania naszego kodu, a także wiele sposobów ich wykrycia i wyeliminowania.W kursie nie brakuje oczywiście praktycznych przykładów, które celowo zostały ułożone tak, aby wykorzystać w nich jak najwięcej zdobytej wcześniej wiedzy. Nie zostaniesz więc sam z poczuciem, że co prawda rozumiesz jak działa dana konstrukcja, ale nie masz pomysłu, kiedy z niej skorzystać. Na początek wykonamy praktyczny projekt losowania liczb z wybranego przedziału tak, aby nie mogły się powtórzyć. Już przy tym projekcie poznasz wiele ciekawych technik i sztuczek.Następnie przejdziemy do nieco bardziej zaawansowanego przykładu i napiszemy skrypt, który pozwoli nam sortować dane w tabeli po wybranych kolumnach, kiedy któraś z nich zostanie kliknięta. Zobaczysz jak sortować dane zarówno malejąco jak i rosnąco, a także jak zmieniać kolejność elementów HTML na stronie.W kolejnym projekcie zajmiemy się walidacją danych wpisywanych do formularza, by ten nie mógł zostać wysłany do serwera tak długo, jak zawiera jakiekolwiek błędy. Zobaczysz tutaj zdarzenia związane z polami formularza, a także sposoby na pobieranie z nich wartości i sprawdzanie czy są one poprawne. Zadbamy także o wrażenia użytkownika i wyświetlimy na stronie stosowne błędy, a także podświetlimy źle uzupełnione pola na czerwono.W przedostatnim projekcie wstawimy na stronę przycisk, który będzie się pojawiał po przewinięciu strony w dół, a znikał po odwrotnej akcji. Co jednak ciekawe, po jego kliknięciu, strona zostanie automatycznie, płynnie przewinięta do samej góry.W ostatnim projekcie stworzymy bardzo efektowny dymek z podpowiedzią, który będzie się pojawiał nad elementem po najechaniu na niego kursorem myszy. Wykorzystamy tutaj mnóstwo ciekawych technik. Dowiesz się również jak swój kod przygotować w taki sposób, abyś mógł go udostępnić innym osobom, by w łatwy sposób skorzystały z przygotowanego Tooltipa na swoich stronach.Kurs kończy się sekcją Tips & Tricks, w której znajdziesz 10 krótkich lekcji. W każdej z nich została omówiona jedna sztuczka. Każda z nich pozwoli Ci jeszcze lepiej zrozumieć język JavaScript, ale przede wszystkim zaoszczędzić czas i kilka linijek często niepotrzebnego kodu.Podsumowując, kurs ten jest nie tylko wprowadzeniem do samego języka JavaScript, ale także do Obiektowego Modelu Dokumentu. Dzięki wyraźnemu rozdzieleniu tych dwóch zagadnień, będziesz mógł w przyszłości wykorzystać język JavaScript także do innych zastosowań, poza przeglądarką internetową.
Kurs ten jest dla wszystkich osób, które znają już podstawy HTML i CSS i chciałyby przejść poziom wyżej i dodać do swoich stron dynamiczności. Żadna wcześniejsza wiedza z zakresu JavaScript czy programowania nie jest wymagana, gdyż wszystkie konstrukcje są starannie tłumaczone. Materiał ten będzie również świetnym odświeżeniem i usystematyzowaniem wiedzy dla osób, które już z tym językiem miały do czynienia. Po przerobieniu tego kursu będziesz gotowy, by poznawać język JavaScript dalej, z kursem JavaScript w Praktyce, który powstał jako dopełnienie tego kursu i porusza nieco bardziej zaawansowane tematy, na które tutaj zabrakło już czasu.
W tej lekcji pokażę ci, skrócony zapis if i tak naprawdę nie jest to nawet instrukcja.
Jest to po prostu wyrażenie.
Przejdźmy od razu do kodu i powiem ci, na czym cała sprawa polega.
Znowu utworzymy sobie zmianą firstName.
I znowu niech to będzie Maciej.
Teraz wyobraź sobie, że chcielibyśmy odtworzyć zmienną, którą nazwiemy userName i będzie ona w tym momencie
pusta, czyli będzie miała wartość undefined.
I teraz w zależności od tego, co mamy w zmiennej firstName będziemy chcieli do userName przypisać to,
co tam się znajduje lub też nieznajome.
I teraz moglibyśmy to zrobić za pomocą instrukcji, którą pokazywałem ci w poprzedniej lekcji i zapytać
tutaj firstName. Wiesz, że będzie to wartość prawdziwa w tym momencie, więc ten kod się wykona.
Jeżeli firstName, a więc jeżeli tutaj coś się znajduje, moglibyśmy również tutaj porównać czy nie jest
to pusty ciąg znaków.
To wówczas do zmiennej userName będziemy chcieli przypisać firstName.
Pamiętaj, że przy takim przypisaniu, ta wartość jest po prostu kopiowana w to miejsce, ale w przeciwnym
wypadku. Jeżeli nic nie będzie podane, to będziemy chcieli napisać userName równa się nieznajomy.
No i teraz chcielibyśmy poprzez console.log wyświetlić Witay i dodamy tutaj userName.
Przejdźmy do przeglądarki. Odświeżę.
I mamy tutaj Witaj, Maciej. Oczywiście jeżeli tutaj będzie pusty ciąg znaków, to powinniśmy zobaczyć,
Witaj, Nieznajomy.
Dokładnie tak się dzieje.
Ale o co teraz chodzi ze skróconym zapisem.
Mianowicie widzisz tutaj posłużyliśmy się taką, w tym miejscu niepotrzebną, tak naprawdę instrukcją.
Dużo prościej moglibyśmy tutaj od razu do userName przypisać odpowiednią wartość.
To sobie na razie wykomentuję i zrobimy to tutaj poniżej, napiszemy userName
i od razu równa się, więc chcemy jakąś wartość przypisać
i teraz napiszę firstName, znak zapytania.
firstNamem zaraz ci to wytłumaczę.
Dwukropek, Nieznajomy.
Wbrew pozorom, jest to bardzo prosty zapis, operator który ci teraz pokazałem, składa się właśnie ze znaku
zapytania i dwukropka
i teraz jest to wyrażenie, jak widzisz, ani żadna instrukcja
Czyli to wyrażenie zostanie przetworzone i to co ono zwróci zostanie zapisane w tej zmiennej moglibyśmy
od razu po awarii user name to dokładnie napisać teraz o co chodzi.
Na początek podajemy wartość.
Prawda, fałsz lub wartość prawdziwą albo fałszywą.
Wiemy że firstName, kiedy zapiszę sobie tutaj Maciej.
Jest to wartość prawdziwa, więc to podajemy w tym miejscu.
Następnie mamy znak zapytania.
I to oznacza.
Jeżeli tutaj jest prawda to zapisz to, co się znajdzie tutaj.
Czyli jeżeli coś jest w tej zmiennej, to chcemy tę wartość zwrócić.
Ona tutaj zostanie zwrócona.
I na tym zakończymy.
Natomiast po dwukropku podajemy to, co w przeciwnym wypadku, czyli jeżeli tutaj będzie fałsz albo wartość
fałszywa, to chcemy przypisać do tej zmiennej to, co znajduje się tutaj.
Jak widzisz, jest to dokładnie if oraz else, czyli tutaj mamy to, co byśmy normalnie zapisali w tym miejscu.
Jeżeli tak, wykonujemy ten blok kodu, a więc tutaj jeżeli tak, to jest właśnie po znaku zapytania to else, to co
znajduje się tutaj.
Tu jak widzisz nie możemy zapisywać jakiś kilku linijek, jakichś bardzo zaawansowanych bloków kodu tak
jak tutaj, to jest właśnie oznaczenie bloku kodu, czyli te nawiasy klamrowe.
Ale jest to proste wyrażenie, które nam również bez problemu zadziała.
Zmiennej userName
będziemy zatem mieli to, co znajdowało się w zmiennej firstName lub Nieznajomy.
Oczywiście mógłbym tutaj wpisać Maciej, w ten sam sposób, ale chcemy żeby to było dynamiczne, a więc to
co w tej zmiennej się znajduje tu zostanie zwrócone.
No i zobaczmy.
Witaj Maciej.
Działa to dokładnie w ten sam sposób.
Jeżeli teraz tutaj będzie pusty ciąg znaków, a więc wartość fałszywa w tym miejscu, to podstawimy Nieznajomy.
Odświeżam i dokładnie w ten sposób to działa.
Zobaczysz jeszcze w tym kursie, że taki zapis często nam się przydaje od razu, kiedy tworzymy jakieś zmienne
i chcemy im nadać początkowe wartości.
Skrócony zapis if · 1 min
var firstName = "";
var userName;
// if(firstName) {
// userName = firstName;
// } else {
// userName = "Nieznajomy";
// }
userName = firstName ? firstName : "Nieznajomy";
console.log("Witaj, " + userName);