od Podstaw
10 godz. 55 min · JavaScript · Full-stack i Programowanie
Piotr PalarzWeb DeveloperJeśli poznałeś już wymienione wyżej technologie, to zapewne zdajesz sobie sprawę z ich ograniczeń. Za pomocą języka HTML tworzymy bowiem strukturę dokumentu, dodajemy treść tekstową, obrazy czy wideo. Aby jednak strona internetowa wyglądała perfekcyjnie, korzystamy z arkuszy stylów CSS, które pozwalają nam opisać wygląd wszystkich elementów HTML, ustawić wielkość tekstu czy dodać tło strony. No właśnie, ale gdzie tutaj interakcyjność?Zapewne już wiesz, że język CSS oferuje tzw. pseudoklasy, które pozwalają nam np. przypisać zmianę koloru elementu po najechaniu na niego kursorem myszy. I to tak naprawdę wszystko, na co możemy zareagować. A co gdybyśmy chcieli po wciśnięciu jakiegoś przycisku wysunąć ukryty panel, sprawdzić poprawność wypełnianego właśnie formularza lub pobrać dane z serwera i wyświetlić je na stronie bez przeładowywania witryny? Dobra wiadomość jest taka, że to wszystko jest możliwe z użyciem języka JavaScript, który “rozumie” każda przeglądarka internetowa.Choć język JavaScript powstał jako język skryptowy na potrzeby stron internetowych, to już dawno temu “wyszedł” z przeglądarek internetowych i może być używany tak naprawdę gdziekolwiek. W kursie, który masz przed sobą, poznasz język JavaScript jako niezależny język programowania, a dopiero później dowiesz się, jak wykorzystywać go do wzbogacania stron internetowych. Dzięki postawieniu grubej linii pomiędzy samym językiem, a Obiektowym Modelem Dokumentu dostępnym w przeglądarkach internetowych, będziesz nie tylko bardzo dobrze rozumiał sam język, ale w przyszłości wykorzystasz go do innych zastosowań.Na początku omówimy ciekawą historię języka JavaScript, a chwilę później rozpoczniemy poznawanie najważniejszych jego konstrukcji. I tak dowiesz się czym są zmienne, jakie typy danych dostępne są w tym języku, czym są liczne operatory, instrukcje warunkowe, pętle, tablice, obiekty i funkcje. Wszystkie te zagadnienia są bardzo podobne w innych językach programowania, dlatego kurs ten jest również świetnym wstępem do programowania w ogóle. Każda z przedstawianych konstrukcji języka jest bardzo dokładnie tłumaczona z myślą osobach początkujących. Nie zmienia to jednak faktu, że nawet osoby znające już podstawy języka JavaScript znajdą tutaj coś dla siebie, gdyż na każdym etapie przedstawiane są również liczne ciekawostki odnośnie danej konstrukcji.Kiedy zrozumiesz już jak działa język JavaScript, przejdziemy do drugiej połowy kursu, gdzie dokładnie omówimy Obiektowy Model Dokumentu, dostępny w przeglądarkach internetowych. Zobaczysz jak przeglądarka tworzy z kodu HTML drzewo dokumentu, jak reprezentowane są poszczególne jego węzły, a także jak język JavaScript potrafi z tym “wewnętrznym światem” współpracować. Dowiesz się jak wyszukiwać na stronie interesujących nas elementów HTML, a także jak tworzyć nowe elementy, przypisywać im treść i wstawiać je na stronę. Popracujemy również z atrybutami elementów, ich klasami i wreszcie ze stylami CSS, abyśmy mogli wpływać dynamicznie na wygląd naszej strony.Zobaczysz również, jak możemy w dowolnym momencie odczytać współrzędne położenia elementu na stronie, a także jego wysokość czy szerokość. Tę wiedzę wykorzystamy później w praktycznym przykładzie.Jeden z rozdziałów kursu poświęcony został zdarzeniom, a więc możliwości reagowania na zachowania użytkownika. Dzięki temu zobaczysz, jak możemy przypisać np. zdarzenie kliknięcia do wybranego elementu, a kiedy zostanie on kliknięty, wykona się przygotowany przez nas kod. Poznasz kilka różnych sposobów na przypisywanie oraz usuwanie zdarzeń, a także dowiesz się czym jest tzw. “bubbling” oraz “capturing” czy jak zablokować domyślną akcję przeglądarki.Przy pisaniu jakiegokolwiek kodu, zawsze pojawiają się błędy, dlatego i tutaj Twoje wątpliwości nie pozostaną bez odpowiedzi. Poznasz wszystkie typu błędów, które mogą się pojawić podczas wykonywania naszego kodu, a także wiele sposobów ich wykrycia i wyeliminowania.W kursie nie brakuje oczywiście praktycznych przykładów, które celowo zostały ułożone tak, aby wykorzystać w nich jak najwięcej zdobytej wcześniej wiedzy. Nie zostaniesz więc sam z poczuciem, że co prawda rozumiesz jak działa dana konstrukcja, ale nie masz pomysłu, kiedy z niej skorzystać. Na początek wykonamy praktyczny projekt losowania liczb z wybranego przedziału tak, aby nie mogły się powtórzyć. Już przy tym projekcie poznasz wiele ciekawych technik i sztuczek.Następnie przejdziemy do nieco bardziej zaawansowanego przykładu i napiszemy skrypt, który pozwoli nam sortować dane w tabeli po wybranych kolumnach, kiedy któraś z nich zostanie kliknięta. Zobaczysz jak sortować dane zarówno malejąco jak i rosnąco, a także jak zmieniać kolejność elementów HTML na stronie.W kolejnym projekcie zajmiemy się walidacją danych wpisywanych do formularza, by ten nie mógł zostać wysłany do serwera tak długo, jak zawiera jakiekolwiek błędy. Zobaczysz tutaj zdarzenia związane z polami formularza, a także sposoby na pobieranie z nich wartości i sprawdzanie czy są one poprawne. Zadbamy także o wrażenia użytkownika i wyświetlimy na stronie stosowne błędy, a także podświetlimy źle uzupełnione pola na czerwono.W przedostatnim projekcie wstawimy na stronę przycisk, który będzie się pojawiał po przewinięciu strony w dół, a znikał po odwrotnej akcji. Co jednak ciekawe, po jego kliknięciu, strona zostanie automatycznie, płynnie przewinięta do samej góry.W ostatnim projekcie stworzymy bardzo efektowny dymek z podpowiedzią, który będzie się pojawiał nad elementem po najechaniu na niego kursorem myszy. Wykorzystamy tutaj mnóstwo ciekawych technik. Dowiesz się również jak swój kod przygotować w taki sposób, abyś mógł go udostępnić innym osobom, by w łatwy sposób skorzystały z przygotowanego Tooltipa na swoich stronach.Kurs kończy się sekcją Tips & Tricks, w której znajdziesz 10 krótkich lekcji. W każdej z nich została omówiona jedna sztuczka. Każda z nich pozwoli Ci jeszcze lepiej zrozumieć język JavaScript, ale przede wszystkim zaoszczędzić czas i kilka linijek często niepotrzebnego kodu.Podsumowując, kurs ten jest nie tylko wprowadzeniem do samego języka JavaScript, ale także do Obiektowego Modelu Dokumentu. Dzięki wyraźnemu rozdzieleniu tych dwóch zagadnień, będziesz mógł w przyszłości wykorzystać język JavaScript także do innych zastosowań, poza przeglądarką internetową.
Kurs ten jest dla wszystkich osób, które znają już podstawy HTML i CSS i chciałyby przejść poziom wyżej i dodać do swoich stron dynamiczności. Żadna wcześniejsza wiedza z zakresu JavaScript czy programowania nie jest wymagana, gdyż wszystkie konstrukcje są starannie tłumaczone. Materiał ten będzie również świetnym odświeżeniem i usystematyzowaniem wiedzy dla osób, które już z tym językiem miały do czynienia. Po przerobieniu tego kursu będziesz gotowy, by poznawać język JavaScript dalej, z kursem JavaScript w Praktyce, który powstał jako dopełnienie tego kursu i porusza nieco bardziej zaawansowane tematy, na które tutaj zabrakło już czasu.
W tej lekcji poznasz pętlę for, która jest pętlą najczęściej używaną i pętlą najpopularniejszą, również
w innych językach programowania.
Przejdziemy od razu do kodu i pokażę ci prosty przykład dlatego, że do tej pętli jeszcze będziemy w kursie
wracać.
Znowu mamy pewne słowo kluczowe w tym przypadku jest to FORfor.
I znowu mamy tutaj nawiasy okrągłe.
A później będziemy mieli nawiasy takie klamrowe, czyli blok kodu do wykonania. Tutaj może być dowolny
kod, który w tej pętli za każdą iteracją będzie się wykonywał. Natomiast inaczej niż w przypadku pętli while,
nie podajemy tutaj wyłącznie warunku, ale podajemy trzy różne rzeczy.
Ja teraz, żeby je oddzielić to napiszę sobie
A średnik B średnik C średnik.
W zasadzie tutaj już nie ma średnika. O co chodzi?
O to właśnie, że zawsze tutaj będzie jedna rzecz. Potem średnik. Druga rzecz i średnik oraz trzecia rzecz.
I teraz, co będzie pierwszą rzeczą mianowicie zainicjowanie zmiennej, na której będziemy operować. Napiszemy sobie tutaj
var i dowolnie możemy tą zmienną nazwać tak, jak każdą inną zmienną.
Natomiast przyjęło się często nazywać te zmienne i, jak po prostu index i przypiszemy jej wartość 0.
Więc to jest pierwsza rzecz.
Inicjalizacja, a takiego, można powiedzieć licznika. To się nam wykona wyłącznie raz. Druga rzecz.
Jest to sprawdzanie warunku i to będzie za każdą iteracją wykonywane.
Tutaj możemy napisać i jest mniejsze lub równe 10 i następnie mamy średnik, czyli tak jak w przypadku
pętli while,
ten warunek będzie sprawdzany za każdą iteracją.
Gdybyśmy tutaj zrobili funkcje, to ta funkcja byłaby wywoływana za każdą iteracją również. Więc tak
jak widzisz, tutaj mamy po prostu warunek, który musi być spełniony.
Przy okazji możesz zauważyć - tutaj zrobiliśmy i równa się 0, a tutaj mamy i mniejsze lub równe 10, czyli
wiemy, że w tym przypadku zostanie zwrócony true, a więc możesz się domyślić że kod pętli się wykona. Natomiast
co oznacza rzecz ostatnia?
Tutaj musimy zmieniać wartości zmiennej zainicjowanej na początku.
Jak to zrobićmy?
Otóż napiszemy i plus plus.
Co to oznacza? Już wiesz. Na początku i będzie miało wartość 0.
Sprawdzimy czy 0 jest mniejsze lub równe 10. To prawda.
Więc wykonaj kod, który tu się znajduje i na końcu wracamy w to miejsce i zwiększamy wartość zmiennej
i do 1. Znowu sprawdzamy w tym miejscu czy 1 jest mniejsze lub równe 10. Zgadza się.
Wykonaj ten kod i znowu przejdź w to miejsce, czyli jakby mechanizm działania tej pętli wygląda następująco. Na początku
zostanie ustawiona taka zmienna. To będzie zrobione tylko raz.
Ten warunek zostanie sprawdzony, jeżeli zwróci true, wykona się pętla i dopiero później przejdzie w to
miejsce, aby zmienić wartość tej zmiennej i wszystko zostanie powtórzone od nowa,
od tego właśnie kroku. Jak tutaj wyświetlimy sobie console.log, po prostu i,
bo na tej zmiennej możemy operować.
Przejdźmy do przeglądarki. Odświeżam i zobacz co się wyświetliło w konsoli.
Otóż 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10.
Dlaczego 10 na końcu? Bo za którąś iteracją i++ zwiększyło nam wartość i do 10.
I tutaj sprawdziliśmy czy 10 jest mniejsze lub równe 10.
Zgadza się, więc 10 chcemy tutaj i wyświetlić.
Następnie zostało to zwiększone do 11.
I ten warunek już nie był prawdziwy, więc pętla się zakończyła i gdybyśmy mieli jakiś kod, to on by się
wykonał.
Prawdziwą przydatność takiej pętli for, zobaczysz dopiero w rozdziale o tablicach, gdzie
pokażę ci, jak po tablicach możemy iterować.
I do czego się właśnie nam się ta wartość i przyda co z nią będziemy mogli zrobić. Natomiast już teraz widzisz,
że dzięki takiemu zapisowi, ten blok kodu, który tutaj się wykonuje za każdym razem, będzie miał dostęp
do zmiennej i, która będzie miała kolejną wartość.
Co jeszcze jest istotne, tutaj wcale nie musi być i++, może być i-- itd.
Albo gdybyśmy chcieli przeskakiwać np. co 2, to możemy napisać i+= np. 2.
Zobaczymy jak to będzie wyglądać.
No i widzisz mamy 0, 2, 4, 6, 8, 10, czyli tutaj po prostu musimy zmieniać wartość tej zmiennej po to, aby
w którymś momencie ten warunek zwrócił nam false, bo inaczej pętla będzie pętlą nieskończoną.
Wrócę jednak do tej postaci i tak to pozostawię, ale pamiętaj, że tutaj dowolny zapis możesz zastosować.
Pętla for · 1 min
for(var i = 0; i <= 10; i++) {
console.log(i);
}