od Podstaw
10 godz. 55 min · JavaScript · Full-stack i Programowanie
Piotr PalarzWeb DeveloperJeśli poznałeś już wymienione wyżej technologie, to zapewne zdajesz sobie sprawę z ich ograniczeń. Za pomocą języka HTML tworzymy bowiem strukturę dokumentu, dodajemy treść tekstową, obrazy czy wideo. Aby jednak strona internetowa wyglądała perfekcyjnie, korzystamy z arkuszy stylów CSS, które pozwalają nam opisać wygląd wszystkich elementów HTML, ustawić wielkość tekstu czy dodać tło strony. No właśnie, ale gdzie tutaj interakcyjność?Zapewne już wiesz, że język CSS oferuje tzw. pseudoklasy, które pozwalają nam np. przypisać zmianę koloru elementu po najechaniu na niego kursorem myszy. I to tak naprawdę wszystko, na co możemy zareagować. A co gdybyśmy chcieli po wciśnięciu jakiegoś przycisku wysunąć ukryty panel, sprawdzić poprawność wypełnianego właśnie formularza lub pobrać dane z serwera i wyświetlić je na stronie bez przeładowywania witryny? Dobra wiadomość jest taka, że to wszystko jest możliwe z użyciem języka JavaScript, który “rozumie” każda przeglądarka internetowa.Choć język JavaScript powstał jako język skryptowy na potrzeby stron internetowych, to już dawno temu “wyszedł” z przeglądarek internetowych i może być używany tak naprawdę gdziekolwiek. W kursie, który masz przed sobą, poznasz język JavaScript jako niezależny język programowania, a dopiero później dowiesz się, jak wykorzystywać go do wzbogacania stron internetowych. Dzięki postawieniu grubej linii pomiędzy samym językiem, a Obiektowym Modelem Dokumentu dostępnym w przeglądarkach internetowych, będziesz nie tylko bardzo dobrze rozumiał sam język, ale w przyszłości wykorzystasz go do innych zastosowań.Na początku omówimy ciekawą historię języka JavaScript, a chwilę później rozpoczniemy poznawanie najważniejszych jego konstrukcji. I tak dowiesz się czym są zmienne, jakie typy danych dostępne są w tym języku, czym są liczne operatory, instrukcje warunkowe, pętle, tablice, obiekty i funkcje. Wszystkie te zagadnienia są bardzo podobne w innych językach programowania, dlatego kurs ten jest również świetnym wstępem do programowania w ogóle. Każda z przedstawianych konstrukcji języka jest bardzo dokładnie tłumaczona z myślą osobach początkujących. Nie zmienia to jednak faktu, że nawet osoby znające już podstawy języka JavaScript znajdą tutaj coś dla siebie, gdyż na każdym etapie przedstawiane są również liczne ciekawostki odnośnie danej konstrukcji.Kiedy zrozumiesz już jak działa język JavaScript, przejdziemy do drugiej połowy kursu, gdzie dokładnie omówimy Obiektowy Model Dokumentu, dostępny w przeglądarkach internetowych. Zobaczysz jak przeglądarka tworzy z kodu HTML drzewo dokumentu, jak reprezentowane są poszczególne jego węzły, a także jak język JavaScript potrafi z tym “wewnętrznym światem” współpracować. Dowiesz się jak wyszukiwać na stronie interesujących nas elementów HTML, a także jak tworzyć nowe elementy, przypisywać im treść i wstawiać je na stronę. Popracujemy również z atrybutami elementów, ich klasami i wreszcie ze stylami CSS, abyśmy mogli wpływać dynamicznie na wygląd naszej strony.Zobaczysz również, jak możemy w dowolnym momencie odczytać współrzędne położenia elementu na stronie, a także jego wysokość czy szerokość. Tę wiedzę wykorzystamy później w praktycznym przykładzie.Jeden z rozdziałów kursu poświęcony został zdarzeniom, a więc możliwości reagowania na zachowania użytkownika. Dzięki temu zobaczysz, jak możemy przypisać np. zdarzenie kliknięcia do wybranego elementu, a kiedy zostanie on kliknięty, wykona się przygotowany przez nas kod. Poznasz kilka różnych sposobów na przypisywanie oraz usuwanie zdarzeń, a także dowiesz się czym jest tzw. “bubbling” oraz “capturing” czy jak zablokować domyślną akcję przeglądarki.Przy pisaniu jakiegokolwiek kodu, zawsze pojawiają się błędy, dlatego i tutaj Twoje wątpliwości nie pozostaną bez odpowiedzi. Poznasz wszystkie typu błędów, które mogą się pojawić podczas wykonywania naszego kodu, a także wiele sposobów ich wykrycia i wyeliminowania.W kursie nie brakuje oczywiście praktycznych przykładów, które celowo zostały ułożone tak, aby wykorzystać w nich jak najwięcej zdobytej wcześniej wiedzy. Nie zostaniesz więc sam z poczuciem, że co prawda rozumiesz jak działa dana konstrukcja, ale nie masz pomysłu, kiedy z niej skorzystać. Na początek wykonamy praktyczny projekt losowania liczb z wybranego przedziału tak, aby nie mogły się powtórzyć. Już przy tym projekcie poznasz wiele ciekawych technik i sztuczek.Następnie przejdziemy do nieco bardziej zaawansowanego przykładu i napiszemy skrypt, który pozwoli nam sortować dane w tabeli po wybranych kolumnach, kiedy któraś z nich zostanie kliknięta. Zobaczysz jak sortować dane zarówno malejąco jak i rosnąco, a także jak zmieniać kolejność elementów HTML na stronie.W kolejnym projekcie zajmiemy się walidacją danych wpisywanych do formularza, by ten nie mógł zostać wysłany do serwera tak długo, jak zawiera jakiekolwiek błędy. Zobaczysz tutaj zdarzenia związane z polami formularza, a także sposoby na pobieranie z nich wartości i sprawdzanie czy są one poprawne. Zadbamy także o wrażenia użytkownika i wyświetlimy na stronie stosowne błędy, a także podświetlimy źle uzupełnione pola na czerwono.W przedostatnim projekcie wstawimy na stronę przycisk, który będzie się pojawiał po przewinięciu strony w dół, a znikał po odwrotnej akcji. Co jednak ciekawe, po jego kliknięciu, strona zostanie automatycznie, płynnie przewinięta do samej góry.W ostatnim projekcie stworzymy bardzo efektowny dymek z podpowiedzią, który będzie się pojawiał nad elementem po najechaniu na niego kursorem myszy. Wykorzystamy tutaj mnóstwo ciekawych technik. Dowiesz się również jak swój kod przygotować w taki sposób, abyś mógł go udostępnić innym osobom, by w łatwy sposób skorzystały z przygotowanego Tooltipa na swoich stronach.Kurs kończy się sekcją Tips & Tricks, w której znajdziesz 10 krótkich lekcji. W każdej z nich została omówiona jedna sztuczka. Każda z nich pozwoli Ci jeszcze lepiej zrozumieć język JavaScript, ale przede wszystkim zaoszczędzić czas i kilka linijek często niepotrzebnego kodu.Podsumowując, kurs ten jest nie tylko wprowadzeniem do samego języka JavaScript, ale także do Obiektowego Modelu Dokumentu. Dzięki wyraźnemu rozdzieleniu tych dwóch zagadnień, będziesz mógł w przyszłości wykorzystać język JavaScript także do innych zastosowań, poza przeglądarką internetową.
Kurs ten jest dla wszystkich osób, które znają już podstawy HTML i CSS i chciałyby przejść poziom wyżej i dodać do swoich stron dynamiczności. Żadna wcześniejsza wiedza z zakresu JavaScript czy programowania nie jest wymagana, gdyż wszystkie konstrukcje są starannie tłumaczone. Materiał ten będzie również świetnym odświeżeniem i usystematyzowaniem wiedzy dla osób, które już z tym językiem miały do czynienia. Po przerobieniu tego kursu będziesz gotowy, by poznawać język JavaScript dalej, z kursem JavaScript w Praktyce, który powstał jako dopełnienie tego kursu i porusza nieco bardziej zaawansowane tematy, na które tutaj zabrakło już czasu.
Kolejnym ważnym pytaniem w kontekście języka JavaScript, jest pytanie - czym są obiekty?
W języku JavaScript niemal wszystko jest obiektem, o czym się jeszcze przekonasz.
Natomiast najprostsza postać obiektu, którą teraz ci tutaj pokaże Jest to tzw. Object Literal, ale to również
jest coś, co w innych językach często nazywane jest tablicą asocjacyjną, więc mógłbyś się spotkać na przykład
w przypadku języka PHP,
z takim określeniem jak tablica asocjacyjna.
Jeżeli chodzi o obiekty za moment ci pokażę jak wyglądają, ale w języku JavaScript obiekty mogą mieć
właściwości.
I tutaj z języka angielskiego będzie to properties oraz metody. Z angielskiego methods i jest to nic innego
jak funkcja.
Teraz jak wygląda taki Objct Literal, o którym mówiłem? Możemy stworzyć zmienną person, do której przypiszemy,
jak widzisz w nawiasach komorkowychklamrowych, czyli wygląda to jak blok kodu.
Ale to nie do końca jest obok kodu.
Jest to Object Literal i teraz w tym obiekcie mamy właściwości oraz metody.
Wszystko co widzisz, a więc firstName, lastName i age, są to właściwości tego obiektu. Natomiast SamsayHello,
jak widzisz jest to funkcja i funkcja
jest to metoda. Jeżeli w takim obiekcie mamy, można powiedzieć zmienną sayHello.
i jest to funkcja, to ta zmienna sayHello
jest to metoda. Natomiast o funkcjach jeszcze w tym kursie będziemy mówić. Co jednak od razu możesz zauważyć,
bo wcześniej gdybyśmy chcieli sobie utworzyć firstName, lastName czy age musielibyśmy stworzyć trzy
zmienne.
A tutaj stworzyliśmy zmienną o nazwie person, czyli osoba i wewnątrz niej zawarliśmy obiekt, w którym
jakby wiele różnych zmiennych się znajduje i będziemy do nich mogli się odwoływać.
A jak, to pokaże Ci w kolejnej lekcji.
Natomiast wspomniałem o jednej bardzo istotnej sprawie. Mianowicie, że w JavaScript'cie prawie wszystko jest
obiektem.
I teraz aby dobrze to zrozumieć, musisz wiedzieć, że skrypt posiada coś takiego jak typy prymitywne i
do nich zaliczamy string, który już poznałeś, number, boolean, czyli string, są to ciągi znaków liczby.
True lub false są to wartości boolowskie.
Następnie null i undefined.
Wszystkie te wartości już poznałeś i są to typy prymitywne. Natomiast mamy w JavaScript'cie również obiekty.
i co jest obiektem? Wszystko inne.
A więc każda wartość, która jest reprezentowana w języku JavaScript, jest obiektem jeżeli nie jest jedną
z wartości, które znajdują się po stronie lewej.
Tutaj w typach prymitywnych. Natomiast jeszcze jedna bardzo istotna sprawa.
Mówiłem ci, że obiekty mają właściwości oraz metody i są JavaScript'cie tylko dwie wartości, które nie
mają żadnych właściwości ani też żadnych metod.
Jest to null oraz undefined.
Wartości prymitywne, takie jak string number czy boolean, chociaż nie są obiektami to mogą posiadać metody
oraz właściwości. Z tego powodu że jeżeli na stringu odwołamy się do jakiejś metody lub właściwości
to string będzie w locie konwertowane do obiektu, o nazwie string, ale tym się na razie nie przejmuj.
W tym kursie jeszcze będę dokładnie to tłumaczył. Zapamiętaj tylko tyle, że null oraz undefined nie posiadają
i nie mogą posiadać żadnych wartości, ani też metod jak inne obiekty i w JavaScript'cie wszystko
jest obiektem.
Oprócz tych wartości, które widzisz w typach prymitywnych.