od Podstaw
10 godz. 55 min · JavaScript · Full-stack i Programowanie
Piotr PalarzWeb DeveloperJeśli poznałeś już wymienione wyżej technologie, to zapewne zdajesz sobie sprawę z ich ograniczeń. Za pomocą języka HTML tworzymy bowiem strukturę dokumentu, dodajemy treść tekstową, obrazy czy wideo. Aby jednak strona internetowa wyglądała perfekcyjnie, korzystamy z arkuszy stylów CSS, które pozwalają nam opisać wygląd wszystkich elementów HTML, ustawić wielkość tekstu czy dodać tło strony. No właśnie, ale gdzie tutaj interakcyjność?Zapewne już wiesz, że język CSS oferuje tzw. pseudoklasy, które pozwalają nam np. przypisać zmianę koloru elementu po najechaniu na niego kursorem myszy. I to tak naprawdę wszystko, na co możemy zareagować. A co gdybyśmy chcieli po wciśnięciu jakiegoś przycisku wysunąć ukryty panel, sprawdzić poprawność wypełnianego właśnie formularza lub pobrać dane z serwera i wyświetlić je na stronie bez przeładowywania witryny? Dobra wiadomość jest taka, że to wszystko jest możliwe z użyciem języka JavaScript, który “rozumie” każda przeglądarka internetowa.Choć język JavaScript powstał jako język skryptowy na potrzeby stron internetowych, to już dawno temu “wyszedł” z przeglądarek internetowych i może być używany tak naprawdę gdziekolwiek. W kursie, który masz przed sobą, poznasz język JavaScript jako niezależny język programowania, a dopiero później dowiesz się, jak wykorzystywać go do wzbogacania stron internetowych. Dzięki postawieniu grubej linii pomiędzy samym językiem, a Obiektowym Modelem Dokumentu dostępnym w przeglądarkach internetowych, będziesz nie tylko bardzo dobrze rozumiał sam język, ale w przyszłości wykorzystasz go do innych zastosowań.Na początku omówimy ciekawą historię języka JavaScript, a chwilę później rozpoczniemy poznawanie najważniejszych jego konstrukcji. I tak dowiesz się czym są zmienne, jakie typy danych dostępne są w tym języku, czym są liczne operatory, instrukcje warunkowe, pętle, tablice, obiekty i funkcje. Wszystkie te zagadnienia są bardzo podobne w innych językach programowania, dlatego kurs ten jest również świetnym wstępem do programowania w ogóle. Każda z przedstawianych konstrukcji języka jest bardzo dokładnie tłumaczona z myślą osobach początkujących. Nie zmienia to jednak faktu, że nawet osoby znające już podstawy języka JavaScript znajdą tutaj coś dla siebie, gdyż na każdym etapie przedstawiane są również liczne ciekawostki odnośnie danej konstrukcji.Kiedy zrozumiesz już jak działa język JavaScript, przejdziemy do drugiej połowy kursu, gdzie dokładnie omówimy Obiektowy Model Dokumentu, dostępny w przeglądarkach internetowych. Zobaczysz jak przeglądarka tworzy z kodu HTML drzewo dokumentu, jak reprezentowane są poszczególne jego węzły, a także jak język JavaScript potrafi z tym “wewnętrznym światem” współpracować. Dowiesz się jak wyszukiwać na stronie interesujących nas elementów HTML, a także jak tworzyć nowe elementy, przypisywać im treść i wstawiać je na stronę. Popracujemy również z atrybutami elementów, ich klasami i wreszcie ze stylami CSS, abyśmy mogli wpływać dynamicznie na wygląd naszej strony.Zobaczysz również, jak możemy w dowolnym momencie odczytać współrzędne położenia elementu na stronie, a także jego wysokość czy szerokość. Tę wiedzę wykorzystamy później w praktycznym przykładzie.Jeden z rozdziałów kursu poświęcony został zdarzeniom, a więc możliwości reagowania na zachowania użytkownika. Dzięki temu zobaczysz, jak możemy przypisać np. zdarzenie kliknięcia do wybranego elementu, a kiedy zostanie on kliknięty, wykona się przygotowany przez nas kod. Poznasz kilka różnych sposobów na przypisywanie oraz usuwanie zdarzeń, a także dowiesz się czym jest tzw. “bubbling” oraz “capturing” czy jak zablokować domyślną akcję przeglądarki.Przy pisaniu jakiegokolwiek kodu, zawsze pojawiają się błędy, dlatego i tutaj Twoje wątpliwości nie pozostaną bez odpowiedzi. Poznasz wszystkie typu błędów, które mogą się pojawić podczas wykonywania naszego kodu, a także wiele sposobów ich wykrycia i wyeliminowania.W kursie nie brakuje oczywiście praktycznych przykładów, które celowo zostały ułożone tak, aby wykorzystać w nich jak najwięcej zdobytej wcześniej wiedzy. Nie zostaniesz więc sam z poczuciem, że co prawda rozumiesz jak działa dana konstrukcja, ale nie masz pomysłu, kiedy z niej skorzystać. Na początek wykonamy praktyczny projekt losowania liczb z wybranego przedziału tak, aby nie mogły się powtórzyć. Już przy tym projekcie poznasz wiele ciekawych technik i sztuczek.Następnie przejdziemy do nieco bardziej zaawansowanego przykładu i napiszemy skrypt, który pozwoli nam sortować dane w tabeli po wybranych kolumnach, kiedy któraś z nich zostanie kliknięta. Zobaczysz jak sortować dane zarówno malejąco jak i rosnąco, a także jak zmieniać kolejność elementów HTML na stronie.W kolejnym projekcie zajmiemy się walidacją danych wpisywanych do formularza, by ten nie mógł zostać wysłany do serwera tak długo, jak zawiera jakiekolwiek błędy. Zobaczysz tutaj zdarzenia związane z polami formularza, a także sposoby na pobieranie z nich wartości i sprawdzanie czy są one poprawne. Zadbamy także o wrażenia użytkownika i wyświetlimy na stronie stosowne błędy, a także podświetlimy źle uzupełnione pola na czerwono.W przedostatnim projekcie wstawimy na stronę przycisk, który będzie się pojawiał po przewinięciu strony w dół, a znikał po odwrotnej akcji. Co jednak ciekawe, po jego kliknięciu, strona zostanie automatycznie, płynnie przewinięta do samej góry.W ostatnim projekcie stworzymy bardzo efektowny dymek z podpowiedzią, który będzie się pojawiał nad elementem po najechaniu na niego kursorem myszy. Wykorzystamy tutaj mnóstwo ciekawych technik. Dowiesz się również jak swój kod przygotować w taki sposób, abyś mógł go udostępnić innym osobom, by w łatwy sposób skorzystały z przygotowanego Tooltipa na swoich stronach.Kurs kończy się sekcją Tips & Tricks, w której znajdziesz 10 krótkich lekcji. W każdej z nich została omówiona jedna sztuczka. Każda z nich pozwoli Ci jeszcze lepiej zrozumieć język JavaScript, ale przede wszystkim zaoszczędzić czas i kilka linijek często niepotrzebnego kodu.Podsumowując, kurs ten jest nie tylko wprowadzeniem do samego języka JavaScript, ale także do Obiektowego Modelu Dokumentu. Dzięki wyraźnemu rozdzieleniu tych dwóch zagadnień, będziesz mógł w przyszłości wykorzystać język JavaScript także do innych zastosowań, poza przeglądarką internetową.
Kurs ten jest dla wszystkich osób, które znają już podstawy HTML i CSS i chciałyby przejść poziom wyżej i dodać do swoich stron dynamiczności. Żadna wcześniejsza wiedza z zakresu JavaScript czy programowania nie jest wymagana, gdyż wszystkie konstrukcje są starannie tłumaczone. Materiał ten będzie również świetnym odświeżeniem i usystematyzowaniem wiedzy dla osób, które już z tym językiem miały do czynienia. Po przerobieniu tego kursu będziesz gotowy, by poznawać język JavaScript dalej, z kursem JavaScript w Praktyce, który powstał jako dopełnienie tego kursu i porusza nieco bardziej zaawansowane tematy, na które tutaj zabrakło już czasu.
W tej lekcji, króciutko, chciałbym Ci powiedzieć na temat możliwości używania JavaScript, jako języka poza
przeglądarką internetową.
Najprawdopodobniej uczysz się języka JavaScript jako takiej logicznej kontynuacji nauki tworzenia stron
internetowych.
Nauczyłeś się HTML oraz CSS i teraz przyszedł czas na to, aby poznać również język JavaScript, z którego
będziesz mógł korzystać,
po to, aby na stronach internetowych dodawać do nich interaktywności, aby tworzyć również w przyszłości
bardziej zaawansowane aplikacje webowe.
Natomiast język JavaScript, jako taki, może być również wykorzystywany poza przeglądarką i oczywiście
niekoniecznie w tych innych miejscach, o których za moment będziemy mieli dostęp do tego, co w przeglądarce,
ale o tej różnicy powiem jeszcze później, kiedy będę omawiał obiektowy model dokumentu, natomiast chciałbym ci
krótko pokazać, gdzie jeszcze możemy z języka JavaScript korzystać.
Być może słyszałeś o Node.js
Jest to implementacja języka JavaScript, z której możemy korzystać poza przeglądarką internetową.
Jest to platforma, która pozwala nam za pomocą języka JavaScript, pisać programy, pisać aplikacje nie tylko
aplikacje webowe.
Dlatego że w Node.js możemy praktycznie dowolny program napisać.
Jeśli chodzi o Node.js, to na podstawie właśnie tej platformy bardzo wiele narzędzi powstało tych,
które możesz tutaj zobaczyć.
Są to narzędzia, z których w przyszłości być może będziesz korzystał, jeżeli będziesz chciał się jeszcze
więcej nauczyć.
Jeżeli chodzi o tworzenie aplikacji webowych, te narzędzia pisane są w Node.js i pozwalają nam automatyzować
bardzo wiele procesów pracy
webdeveloper'ów. Następnie mamy io.js. Jeśli chodzi o io, to jest to platforma bardzo podobna do
Node,
która również z Node się wywodzi i ma podobne zastosowania.
Natomiast tutaj również, jak widzisz, możemy wykonywać język JavaScript zupełnie poza przeglądarką internetową.
Następnie, bardzo popularna baza danych, która nazywa się mogo debilimongoDB i tutaj, co ona ma wspólnego z językiem
JavaScript.
Otóż wszystkie zapytania, które w konsoli tej bazy danych wpisujemy, wpisujemy właśnie za pomocą języka
JavaScript.
Być może do tej pory spotkałeś się z bazami danych takimi jak MySQL, gdzie mamy specjalny język zapytań,
który nazywa się SQL.
W przypadku mongoDB, korzystamy z zapisu JavaScript'owego, oczywiście z odpowiednich obiektów i funkcji.
Natomiast sama konsola korzysta z języka JavaScript.
Następnie, i tu być może cię zaskoczę,
program Photoshop.
Otóż gdybyś chciał do tego programu napisać jakieś rozszerzenia, to piszemy je również w języku JavaScript.
Oczywiście, tym razem, wykorzystując specjalne API, czyli interfejsy programistyczne, które Photoshop nam
udostępnia.
Niemniej jednak, sam zapis jest to zapis w języku JavaScript. I ostatnia rzecz to Flash, a więc wspomniany
już w lekcji, gdzie mówiłem o historii JavaScriptu, ActionScript 3.
Jest to również jedna z implementacji standardu ECMAScript i możemy we Flashu również tworzyć różne
aplikacje, które są pisane de facto w języku JavaScript w tym zapisie JavaScript'owym,
ale z kolei również wykorzystują pewne możliwości które oferuje nam Flash.
To by było na tyle w tej lekcji.
Chciałem ci po prostu pokazać, że język JavaScript, chociaż zazwyczaj uczymy się go jako takiej kontynuacji
po języku HTML i CSS, może być wykorzystywany dużo szerzej i zupełnie w miejscach niezwiązanych bezpośrednio
z przeglądarką internetową.